Ons eerste ontbijt op het dakterras van onze B&B! Het ontbijt is aanvaardbaar, maar de koffiekoeken en taarten stonden al op het terras toen wij gisteren vlak na de middag aankwamen, gewoon in de buitenlucht in zo’n broodtrommel. Alles behalve vers dus en bijgevolg geen spek voor mijn bek. En het brood dat onze vriendelijke gastvrouw ons serveert, heeft ze iets daarvoor ontdooid in de microgolf oven. Gelukkig is de charcuterie vers.
Vandaag laten we Puglia achter ons en rijden we naar Matera in Basilicata. Ongeveer een uur rijden later vinden we een parkeerplaats in een woonwijk, een eindje stappen van het historische centrum van Matera. Matera is beroemd om zijn grotwoningen, Sassi (enkelvoud sasso) genoemd. Het verhaal gaat dat de rotsen van Matera al vanaf de achtste eeuw dienst deden als schuilplaatsen voor kloosterlingen die gevlucht waren uit het Byzantijnse Rijk. Langzamerhand hakten deze kloosterlingen meer en meer ‘woningen’ uit in de grotten en ontstonden er zelfs kloosters in de rotsen.
De benaming Sassi komt voor het eerst voor in een document uit 1204. In de Sassi woonden hele gezinnen, samen met hun kippen en andere dieren, zoals schapen, geiten en varkens, op betrekkelijk kleine oppervlaktes. Veel mannen in Matera waren schaapherders die een groot deel van het jaar in de bergen rond Matera verbleven en daar in de rotsen overnachtten. Af en toe kwamen enkele mannen naar beneden om de door hen vervaardigde kaasjes naar huis te brengen.
In de jaren vijftig van de vorige eeuw woonden er nog zo’n vijftienduizend mensen in de grotwoningen van Matera. Een kleine rekensom leert dat iedere woning dus gemiddeld door maar liefst negen personen bewoond werd. Ik hoef er geen tekening bij te maken dat de hygiënische omstandigheden waarin deze mensen leefden alles behalve ideaal waren, zeker omdat ze in dezelfde ruimte als hun dieren leefden. Door de slechte sanitaire leefomstandigheden besloot de Italiaanse overheid dat iedereen de Sassi moest verlaten. Als gevolg hiervan ontstond er een enorme leegstand en was Matera aan het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw een soort spookstad geworden.
Sinds 1993 staan de Sassi van Matera echter op de Werelderfgoedlijst van Unesco en is er veel veranderd (alhoewel een deel van de grotwoningen in Matera nog altijd onbewoond is, begrijpelijk, want zo’n woning renoveren is alles behalve evident).
Mijn vriend en ik starten onze verkenning in de wijk Sasso Caveoso, gekenmerkt door een overdaad aan fabuleuze kerken, die ik uiteraard allemaal van binnen wil bewonderen. We bezoeken de Chiesa di Santa Lucia e Agata alla Fontana, de Chiesa di San Francesco d’Assisi en de Chiesa del Purgatorio, gebruik makend van een handig combiticket. Oja, we wipten ook nog even (gratis) binnen in de Chiesa di Santa Chiara d’Assisi.
Chiesa di Santa Lucia e Agata alla Fontana:
Chiesa di Santa Chiara d’Assisi:
Chiesa di San Francesco d’Assisi:
Chiesa del Purgatorio:
Tot onze verbazing treffen we een standbeeld van één van de beroemde gesmolten horloges van Dalí op het Piazza Vittorio Veneto. Blijkbaar reclame voor een tentoonstelling van deze beroemde Spanjaard.
Vervolgens bezoeken we onze eerste Sasso: Casa Grotta del Casalnuovo. Een heel bijzondere ervaring en eerlijk, in de hete zomers moeten dit zeer aangename en koele woningen geweest zijn, alleen het samenwonen met schapen, varkens en geiten lijkt me minder ideaal.
