Yet Another Blog

Eén van de boeken die ik mee had op reis. Een boek dat leest als een trein en dat, ondanks de weinige tijd die ik deze vakantie had om te lezen, al uit was na twee weken. De eenzaamheid der priemgetallen vertelt het verhaal van twee jonge mensen die in hun jeugd getekend werden door een ernstig trauma. Een trauma waarvan ze nooit meer hersteld geraken (of niet van willen herstellen?).

Het boek gunt de lezer een blik in de pikzwarte hoeken van de menselijke geest: zelfhaat en zelfverminking. Want willen deze personen wel gelukkig worden? Ik had de indruk van niet. En zo eindigt het boek ook. Met een keuze voor isolement. Het bouwen van een muur om de anderen buiten te houden. Een keuze voor de eenzaamheid.

Het boek is zeer goed geschreven en de gevoelens die beschreven worden, hoewel extreem, zullen bij iedereen wel een belletje doen rinkelen. Doorheen het boek blijf je hopen dat de hoofdpersonages het geluk zullen vinden. Dat ze die vicieuze cirkel waarin ze beland zijn, zullen doorbreken. En even is er die sprankel hoop dat het ze werkelijk zal lukken. Een sprankel die even snel weer dooft.

Een mooi boek over een donker thema. Geen subliem meesterwerk (zoals sommige recenties beweren), wel een boek dat je zal bijblijven.

De managementmythe van Matthew Stewart. Over de onzin van al die consultants die bedrijven komen doorlichten, processen in kaart brengen, missies en strategische doelstellingen formuleren, reorganisaties begeleiden, om uiteindelijk uit te komen bij een situatie die verdacht veel op de oude lijkt.

Wegens twee jaar achter mekaar als nieuwjaarscadeautje gekregen van één en dezelfde tante. De eerste persoon die mij een mailtje stuurt, krijgt dit boekje gratis ende voor niks.

Aan alle mensen die zo vriendelijk geweest zijn mij een mailtje te sturen. Het spijt me, ik kan er maar eentje gelukkig maken en de gelukkige winnares heet Tine.

“De dingen der helaasheid” is het fotoboek van de film “De helaasheid der dingen”. In het boek beschrijft Felix van Groeningen met beelden hoe de film is ontstaan. Het boek bevat foto’s van o.a. Stephan Vanfleteren. Eén exemplaar te geef, wegens dubbel. De eerste persoon die mij een mailtje stuurt, wil ik graag gelukkig maken. Hoe het boek bij de nieuwe eigenaar zal geraken, valt te bespreken.

Oef, de werkweek zit er weer op. Het was hectisch door de vele zieken, maar er zijn gelukkig ook voordelen aan mijn job. Eén van die voordelen was een uitnodiging voor twee personen voor de opening van het Filmfestival van Gent. In Zaal 2 van de Kinepolis vonden we, na de rode loper getrotseerd te hebben en door geen enkel journalist interessant genoeg bevonden te zijn om geïnterviewd te worden, twee zetels met mijn naam erop. Op de zetel naast mij plakte de naam van Freya Van den Bossche en ik zag mezelf al uitgebreid netwerken met de minister. Jammer genoeg kwam ze niet opdagen en kon ik haar niet uithoren over de interne strubbelingen bij de sp.a en zaak Frank Vandenbroucke.

Het filmfestival werd geopend door De Helaasheid der Dingen, de film van het boek van Verhulst. Een goeie keuze van de organisatoren om op die manier Vlaams talent in de kijker te zetten. Een terechte keuze ook, de film is een meesterlijke verfilming van het boek. Veel scènes komen rechtstreeks uit het boek en de marginaliteit dit Verhulst zo prachtig weet te omschrijven, spat van het scherm. En toch voel je een zeker mededogen voor deze losers. Ze graven hun eigen graf, maar doen het op een onvergetelijke manier. Applaus trouwens voor de jonge Kenneth Vanbaeden die een werkelijk magistrale vertolking neerzet van de jonge Gunther Strobbe (ja, de namen in de film zijn veranderd, waarschijnlijk om niet nog meer boel te krijgen met de échte familie Verhulst). De hele cast is trouwens uitmuntend. Ik begrijp waarom men in Cannes zo enthousiast was over deze film.

Genoeg lof over De Helaasheid der Dingen. Oordeel gewoon zelf als je de film gaat bekijken met één van de tickets die Humo gratis weggeeft. Na de film ondervonden we pas echt het voordeel van als een VIP behandeld te worden. In de VIP-tent wachtten ons drank à volonté, gesponsord door Martini en zeer bijzondere hapjes. Ik ben niet echt een Martini-fan, dus de cocktails op basis van dit drankje liet ik aan me voorbij gaan. Het drankje met de weinig originele naam Martini Rosé bleek echter een onverwacht schot in de roos. Veel lekkerder dan de cava waarmee de obers rondkwamen, al moest je dit drankje wel zelf gaan halen aan de Martinibar. Terwijl we aan celebrity spotting deden, probeerden we zoveel mogelijk obers met hapjes naar ons plekje te lokken. Er passeerden bloedworst, een bietenslaatje, iets in de vorm van een eidooier dat pikant smaakte (drie keer gevraagd wat het was en dan maar opgegeven), oesters, consommé, sushi, patébolletjes vermomd als kaaskroketjes (ieuw), moelleux, taartjes, limoenmousse en de sterkste sangria die ik in mijn leven ooit gedronken heb.

Enfin, ik hoef er geen tekening bij te maken dat we behoorlijk goedgezind, maar veel en veel te laat de snikhete (het zweet liep langs mijn rug en ik had een open kleed aan, ocharme die heren in smoking) VIP-tent verlieten. Aan de vestiaire liepen we nog Stijn Coninx tegen het lijf waar we nog even een saaie, werkgerelateerde babbel mee had.

Als afscheidscadeautje kregen we een exemplaar van de Morgen, parfum en een fotoboek van de film. Gelukkig konden mijn vriend en ik met collega’s van mij mee naar Leuven rijden, want ik denk niet dat we er al liftend geraakt zouden zijn, in onze lichtelijk beschonken toestand. 

Ik las dit aangrijpende interview met Tom Lanoye aan de Standaard en was er helemaal van aangedaan. Bij deze staat zijn nieuwe boek op mijn lijst van “absoluut te lezen” boeken. Al vrees ik dat het niet bepaald vrolijke lectuur zal worden.

‘t Is waar, ik lees te weinig non-fictie. Voor mij werk moet ik al veel lezen en ik denk dat ik me daarom, als ik voor het plezier lees, graag terugtrek in een denkbeeldige wereld. Maar zo nu en dan krijg ik van mijn lieve tante I een non-fictie boek cadeau, dat ik met veel plezier lees. Zeker als het over een actueel thema gaat als feminisme in de Arabische wereld. Er wordt namelijk weer geprotesteerd aan de schoolpoorten tegen het hoofddoekenverbod in sommige scholen.

Het boek Dolle Amina’s van Samira Bendadi onderzoekt of er al dan niet feminisme bestaat in de Arabische wereld en komt tot de conclusie dat dit wel degelijk het geval is, zij het dat het veel verschillende gedaanten kan aannemen en dat de meningen over heikele kwesties als het erfrecht, de huwelijksvoogdij en de hoofddoek erg uiteen lopen. Sommige vrouwen waarschuwen ervoor dat vrouwen als Ayaan Hirsi Ali geïnstrumentaliseerd worden om racisme tegen moslims aanvaardbaar te maken en dat dit discours ertoe leidt dat men alle moslim-mannen over dezelfde kam scheert. Feministen die in Marokko of Egypte zelf wonen begrijpen dan weer niet waarom de moslimvrouw in Europa een hoofddoek draagt. Er zijn stemmen die menen dat feminisme universeel is, andere menen dat de islam nood heeft aan een eigen islamitisch feminisme dat vertrekt vanuit de Koran als bron.

Persoonlijk vond ik de grootste verdienste van het boek dat het al die verschillende stemmen en opinies aan het woord laat. De moslimvrouw blijkt heus een mening te hebben en is niet de onderdrukte vrouw waarvoor zij in het westen vaak wordt aanzien. Natuurlijk is er nog een lange weg te gaan, in de thuislanden én in het westen, maar symbooldossiers als het hoofddoekenverbod hebben soms een omgekeerd effect dan dat wat ze proberen te bereiken. En ja, het element racisme is soms inderdaad niet ver weg.

Zelf ben ik er nog niet helemaal uit of ik voor of tegen de hoofddoek ben. Wel, eigenlijk ben ik tegen, want ik zou elke godsdienst liefst van deze aardbol zien verdwijnen en de hoofddoek blijft een symbool van een godsdienst, net als de tulband van de sihk, het keppeltje van de jood en het kruisje van de christen. Persoonlijk denk ik echter niet dat het mij zou storen, mocht ik bijvoorbeeld aan een overheidsloket door iemand met een hoofddoek geholpen worden. Het belangrijkste is dat het meisje met de hoofddoek haar werk goed doet én dat zij deze hoofddoek uit eigen vrije keuze draagt, niet omdat iemand haar hiertoe verplicht heeft. Een hoofddoek kan zelfs esthetisch zijn. Dat zie ik elke dag als ik door Brussel loop en die mooi opgemaakte, piekfijn verzorgde moslimmeisjes zie wiens hoofddoek perfect past bij hun outfit en de kleur van hun schoenen (ik zou er de energie niet voor hebben).

Het blijft een moeilijk debat. Maar het is prachtig dat moslimvrouwen hun stem laten horen, al is het om te protesteren tegen een hoofddoekenverbod.

Nog een boek dat ik oppikte op het boekenfestijn. Het is jammer dat de tijd die ik aan lezen kan spenderen tegenwoordig beperkt blijft tot enkele minuten voor het slapengaan en gestolen tussendoortjes in de auto. En sinds ik begonnen ben met het herhalen van Italiaans op de trein, moet ook dat dagelijkse leesmoment eraan geloven. Waar is de tijd dat ik het mij kon permitteren om van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat mij in een boek te verdiepen?

De zijdehandelaar, dus. Ik kocht het boek op goed geluk. Van de schrijver had ik nog nooit gehoord. Het rood op de kaft en het exotisme dat het boek beloofde, trokken me over de streep. Het bleek een onverwachte voltreffer.

Het boek is opgebouwd uit drie delen. Elk deel vertelt het verhaal van Johnny Lim vanuit het standpunt van een andere verteller. Het verhaal speelt zich af in Malakka (nu Maleisië) ten tijde van de Tweede Wereldoorlog en de bezetting door de Japanners. De eerste verteller is zijn zoon die een heel zwart en negatief beeld schetst van de man die zijn vader was. Toch krijg je als lezer al bij het eerste deel het gevoel dat het oordeel van de zoon te zwaar is, te eenzijdig negatief. De twee volgende delen nuanceren het beeld van Johnny Lim. Het wordt van zwart steeds grijzer en soms zelfs wit.

Het boek is bijzonder vlot geschreven en je blijft lezen, want je wil zo graag het raadsel van de mens Johnny Lim doorgronden. Wat ging er nu echt in hem om? Was hij een vuile collaborateur? Een moordenaar? Een idealist die het communistische ideaal wilde verwezenlijken? Maar zelfs na het lezen van de laatste bladzijde blijft het raadsel overeind. Het beeld dat we krijgen van Johnny Lim is fragmentarisch, zoals het beeld van een andere mens steeds fragmentarisch is, hoe goed je iemand ook denkt te kennen.

Het exotische kader waarin het verhaal zich afspeelt, vond ik een extra pluspunt. Maleisië is een onbekend land voor mij. De beschrijvingen in het boek deden me dromen van palmbomen, witte stranden, oerwouden en moessonregens. Iemand die mijn reis naar daar wil sponsoren?

Toen we tijdens ons verblijf in Baton Rouge de Laura Plantation bezochten, vertelde de gids ons dat ze zoveel wisten over de geschiedenis van het huis en de plantation, omdat ze de memoires van de vrouw naar wie de plantation genoemd was, teruggevonden hadden. De memoires van Laura Locoul Gore, die pas stierf in 1963, 101 jaar oud boden een interessante blik op een verloren tijdperk, dat van de Creoolse family business. De memoires waren via een hele omweg in handen gekomen van de nieuwe eigenaars van de plantation. De nieuwe eigenaars restaureerden het huis en goten de memoires in boekvorm, geïllustreerd met talrijke foto’s die Laura had nagelaten.

Ik kon het niet laten na het bezoek aan de Laura Plantation het boek te kopen, als aandenken, maar ook omdat het verhaal van Laura die de erfenis van haar familie weigerde me fascineerde. Het boek was minder interessant dan ik verwacht had. Veeleer een opsomming van geboortes en overlijdens, gevolgd door een aaneenschakeling van feestjes waarop Laura te maken kreeg met verschillende aanbidders tot ze de ware tegenkwam in de vorm van (o schande!) een protestantse jongeling. Het bleef nogal aan de oppervlakte en het is duidelijk dat Laura geen echt schrijverstalent bezat. Toch ben ik blij dat ik het gelezen heb, omdat het een interessant document is en omdat het zo vol met foto’s staat van een tijd die we ons nu nog met moeite voor de geest kunnen halen. Het bood me de kans kennis te maken met een wereld die verdwenen is, door de ogen van iemand die het meegemaakt heeft.