Jane Eyre – Charlotte Brontë

Een klassieker uit de Engelse literatuur die al enkele jaren in mijn kast lag stof te vergaren. Dankzij onze verhuis naar Genève en mijn huidige toestand als werkzoekende ben ik er eindelijk toe gekomen dit boek uit te lezen. Voordat ik hier neerschrijf wat ik van de roman vond, moet ik toegeven dat het een vergissing was een naar het Nederlands vertaalde versie te lezen. Zo’n klassiek werk moet je gewoon in het Engels lezen. De vertaling die ik had, zat dan ook nog eens boordevol typefouten. Erg storend.

Enfin, ik zal maar met de deur in huis vallen: ik vond dit een erg deprimerende roman. Het leven van een vrouw in het Victoriaanse tijdperk was niet bepaald een pretje, zeker als die vrouw geen familie of geld had. Vooral de beschrijving van de ontberingen in de meisjesschool vond ik hallucinant. Hoofdpersonage Jane Eyre is echter een uitzonderlijke vrouw voor haar tijd. Eentje die durft opkomen voor zichzelf en vrijuit haar gedachten spreekt, zonder hierbij haar morele kompas uit het oog te verliezen. En vrouw die zich op gelijke hoogte van de man durft te plaatsen, ik kan me voorstellen dat deze roman wat sensatie veroorzaakt moet hebben toen hij uitkwam. Ook de vragen die opgeworpen worden over de christelijke leer, zullen wellicht stof hebben doen opwaaien.

Ok, het plot zelf is wat ongeloofwaardig (wat een toeval dat Jane letterlijk halfdood op de stoep van haar enige familieleden in heel Engeland belandt), maar dat zie ik graag door de vingers. Voor mij is deze roman een coming of age verhaal van een sterk, vrouwelijk personage, gekruid met een vleugje romantiek. Jane Eyre is een feministe die ondanks alle tegenslagen telkens weer haar lot in eigen handen neemt en vecht om de ellende te boven te komen. Uiteindelijk is het de band die je als lezer met Jane Eyre opbouwt die het boek zo sterk maakt. Het feit dat het boek in de ik-vorm geschreven is, draagt hier zeker toe bij. Je wordt als het ware een kijk gegund in het hoofd en de gevoelens van Jane.

Het vleugje magisch-realisme dat hier een daar naar voren komt, kon mij als liefhebber van het genre zeker bekoren. En dat er op de allerlaatste pagina’s zelfs een min of meer verlossend happy end uit de bus komt, had ik zelfs niet meer durven verwachten.

Aanrader.

De Meester en Margarita – Michail Boelgakov

Het is lang geleden dat een boek mij nog zo heeft opgeslorpt als ‘De meester en Margarita’. Wat een absoluut meesterwerk! Zelfs al heb ik (ondanks de voetnoten) ongetwijfeld niet alle dubbele bodems en verwijzingen naar het Sovjetregime in dit werk begrepen, toch heb ik geweldig genoten van de schitterende beeldspraak en de fantastische beschrijvingen van de frapatsen van de duivel en zijn trawanten. Nu begrijp ik alleszins waarom de Rolling Stones in een ver verleden ‘sympathy for the devil’ geschreven hebben. Want jawel, ondanks de koppen die er (letterlijk) rollen, kan je niet anders dan sympathie opbrengen voor de duivelse streken die de boze in dit boek uithaalt.

Ook de subplot over Pontius Pilatus, dat eigenlijk een boek in een boek is, wist mij volledig in te pakken. Deze ‘alternatieve’ versie van de bijbel leek me zoveel realistischer dan de versie waar wij mee opgescheept zitten. Het enige waar ik zo mijn twijfels bij had, was de brandende liefde die Margarita voelde voor haar Meester. Ik kon moeilijk aannemen dat een vrouw die het objectief gezien zo goed had, zomaar alles zou weggooien voor een bijzonder onzeker bestaan. Maar hey, blijkt Margarita toch wel niet gebaseerd te zijn op de vrouw van Boelgakov zelf, zeker? Die tot het laatste heeft gevochten om na zijn dood zijn werken bepubliceerd te zien. Ware liefde, ze bestaat, mensen.

Wat de moraal van dit boek is, is me niet geheel duidelijk. Of het moet zijn dat goed en kwaad, licht en donker onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, de een niet zonder de andere kunnend. Ofwel is het dat ware liefde uiteindelijk alles overwint. Wat er ook van zij, ik heb er alleszins van genoten.

Wil – Jeroen Olyslaegers

Eigenlijk wel passend dat ik dit boek las vlak na ‘De begraafplaats van Praag‘, want in zeker zin, is ‘Wil’ een vervolg op het boek van Eco in die zin dat het antisemitisme ten tijde van de Tweede Wereldoorlog een belangrijke rol in het boek speelt en ‘De begraafplaats van Praag’ een fictieve ontstaansgeschiedenis is van één van de documenten waarop Hitler zijn jodenhaat baseerde. En dat ik recentelijk Dunkirk zag, past eveneens mooi in het rijtje.

Ik moet zeggen dat ik werkelijk onder de indruk was van dit boek. Het lijkt wel in één lange vloeiende pennentrek geschreven. Geen enkele zin die hapert, waardoor je het moeiteloos in één ruk uitleest. Wat een schitterende staaltje schrijftalent spreidt Jeroen Olyslaegers in dit boek ten toon.

Wat dit boek zo aangrijpend maakt, is dat het de lezer toont dat de tweedeling goed versus kwaad veel minder absoluut is dan we zelf wensen te geloven. In plaats van zwart of wit, toont dit boek een bonte schakering aan grijstinten. Het hoofdpersonage is, zoals het boek het zelf zo mooi zegt, een ‘tweezak’. Een beetje een egoïstisch persoon die probeert van beide walletjes te eten en de oorlog te overleven op zijn manier. Het verbaasde me zelf hoeveel begrip ik kon opbrengen voor het hoofdpersonage, ondanks het feit dat hij eigenlijk wel een smeerlap is, die een aantal bijzonder wansmakelijke daden op zijn kerfstof heeft.

Ook de schakeling tussen verleden en heden vond ik knap gedaan. Het deed me denken aan die processen tientallen jaren na de feiten waarbij de gruwelijke misdadiger verschrompeld is tot een beverige opa. Het enige wat voor mij niet gehoefd had, was de karma-achtige ingreep met de kleindochter van het hoofdpersonage. Het boek was voor mij zeker zo sterk geweest, wetende dat er smeerlappen zijn die daar voor de rest van hun leven ongestraft mee wegkomen.

De begraafplaats van Praag – Umberto Eco

Ik zal maar meteen met de deur in huis vallen: ik vond ‘De begraafplaats van Praag’ een dikke tegenvaller. Als grote Umberto Eco fan (‘De Slinger van Foucault’ en ‘De Naam van de Roos’ behoren tot de beste boeken die ik ooit gelezen heb) spijt het me oprecht dat dit boek me niet aansprak.

Voor mij zit het probleem van ‘De begraafplaats van Praag’ in het feit dat dit geen roman is, maar een geschiedenisles. En hoewel ik geschiedenis bijzonder boeiend vind (zeker de geschiedenis van de negentiende eeuw, die de aanloop vormt naar alle dramatische gebeurtenissen in de twintigste), ontbrak in dit boek een duidelijke verhaallijn. Hoofdpersonage Simonini wordt gebruikt als een soort rode draad om de geschiedkundige feiten aan mekaar te rijgen waar Eco het over wil hebben. En hoewel ik enorm voor respect heb voor Eco’s kennis van de materie, moet ik toegeven dat de voortdurende scheldtirades aan het adres van de Joden mij op den duur erg begonnen tegen te steken, al besef ik maar al te goed dat dit historisch correct is.

Ook het trucje met de drie vertelstandpunten kon mij maar matig bekoren. Het leek gewoon een manier om zoveel mogelijk feiten in één boek te krammen en de ontknoping kon ik ook al van mijlenver zien aankomen.

Jammer, jammer.

Looking for Alaska – John Green

Uitgelezen tijdens de rit van Genève naar Leuven. Ik moet zeggen dat naar mijn bescheiden mening ‘The fault in our stars‘ nog steeds het beste werk is van John Green, maar zijn debuutroman ‘Looking for Alaska’ heeft me alleszins prettig verrast.

Ik vond ‘Looking for Alaska’ een heel mooi en aangrijpend coming of age verhaal. Veel geloofwaardiger dan de verhaallijnen in zijn andere boeken. Sympathiekere hoofdpersonages ook. Het boek stelt een aantal diepmenselijke levensvragen: wat is de zin van het menselijk lijden, wat gebeurt er na de dood, in hoeverre kunnen we ons lot zelf bepalen,… Uiteraard biedt het boek hier geen antwoorden op, maar voor mij klopte het geheel, zelfs al beginnen de personages die John Green opvoert op den duur allemaal een beetje op mekaar te lijken.

Dit boek is duidelijk gericht op een leespubliek van tieners, maar ik heb het toch met plezier gelezen!

An Abundance of Katherines – John Green

Even snel, snel tussendoor gelezen, omdat ik maar niet in de flow van ‘De begraafplaats van Praag’ geraak. Ik moet zeggen dat ik in het begin wat moeite moest doen om in het boek te geraken. Ik had het gevoel dat ik me wat door de eerste hoofdstukken moest worstelen. Pas na het ‘feral pig’ incident ging het lezen vlotter. Toch gaf ik het boek drie sterren op Goodreads, vooral omdat ik mij om de één of andere reden identificeerde met hoofdpersonage Colin. Niet dat ik ooit een child prodigy geweest ben, maar het gevoel van unfulfilled potential is mij helaas maar al te bekend. Dus uiteindelijk was het vooral het einde van het boek dat me het meeste aansprak. Een hoopvol einde dat uitkijkt naar de oneindige mogelijkheden die de toekomst biedt en dat tegelijkertijd het inzicht aanreikt dat iedereen een klein steentje bijdraagt aan de verhalen van de mensheid.

‘Nothing is set in stone.’ Het kan geen kwaad om mezelf daar zo nu en dan aan te herinneren.

Will Grayson, Will Grayson – John Green en David Levithan

Misschien was ik lichtjes overmoedig toen ik lang lang geleden op Amazon een ganse box met boeken van John Green kocht. Hoewel ik The Fault in Our Stars zeker goed vond, maakten de andere boeken die ik van hem las, heel wat minder indruk. Ofwel is het young adult genre niet echt iets voor mij. Want ja, who am I kidding: de jaren dat ik een young adult was, liggen ondertussen al lang achter mij. En de problemen van young adults lijken me tegenwoordig zo futiel (toegegeven, dat leken ze mij ook al toen ik zelf nog een tiener was, al die boyfriend drama, ik kreeg er toen al een punthoofd van). Wat niet wegneemt dat er heel veel jongvolwassenen met serieuze problemen worstelen.

Enfin ja, Will Grayson Will Grayson, deed me eerlijk gezegd weinig. Uiteraard heb ik weer erg genoten van de prachtige schrijfstijl van John Green en bij uitbreiding David Levithan, een auteur die ik niet kende. Maar ook hier weer knapte ik af op het onrealistische verhaal. Serieus, kan je je voorstellen dat in een doorsnee Amerikaanse school een über gay gefêteerd wordt omdat hij een musical opvoert? Laat staan dat hij überhaupt acteurs voor zijn stuk zou vinden. Ik vond het allemaal heel erg ver gezocht. En ook de aantrekkingskracht tussen de twee mannelijke hoofdpersonages vond ik weinig geloofwaardig. En dat geldt eigenlijk ook voor de vriendschap tussen de hetero Will Grayson en über gay Tiny. Ik zag het gewoon niet.

Er zitten nog twee boeken in de box: Looking for Alaska en An Abuncance of Katherines. Aangezien de boeken van John Green lezen als een trein, zal ik niet nalaten ze allebei te lezen. ‘t Is dat ik John Green zo’n toffe mens vind. 😉

El amante japonés – Isabel Allende

Voor het tweede semester Spaans mochten we voor de verplichte lectuur kiezen uit een lijstje van vijf boeken. Omdat ik vroeger een grote fan was van de boeken van Allende besloot ik me aan haar meest recente roman te wagen. Dat de titel verwees naar één van mijn favoriete landen op deze aardbol was een bijkomend pluspunt.

En ik werd niet teleurgesteld. Wat een prachtig boek. Misschien een tikkeltje sentimenteel, maar dat mag wel eens, zo af en toe. Het verhaal draait rond de kranige Alma, een joodse vrouw van Poolse afkomst die als kind vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog door haar ouders op een boot naar de VS wordt gezet waar haar oom en tante wonen. Haar ouders komen om in de concentratiekampen van de nazi’s en haar broer verongelukt met zijn vliegtuig van de RAF.

Het boek vertelt het leven van Alma aan de hand van flashbacks. Terwijl we Alma door de gracieuze zinnen van Allende zien uitgroeien tot een kranige vrouw die door het leven niet gespaard werd, komen we met mondjesmaat meer te weten over het nevenpersonage Irina, een Moldavisch meisje dat werkt in het rusthuis waar Alma verblijft. Terwijl de vriendschap tussen beide vrouwen groeit, wordt het mysterie rond de Japanse minnaar van Alma langzaam ontrafeld.

Het verhaal moge dan wat sentimenteel zijn, ik moet zeggen dat het mij oprecht ontroerd heeft. Ook schitterend dat dit boek erin slaagt thema’s zoals de jodenvervolging, AIDS, interraciale relaties in de US, kindermisbruik doorheen de bladzijden te verweven zonder zwaar op de hand te zijn. Ze vormen gewoon de achtergrond voor een prachtig liefdesverhaal.

Het einde greep me, hoewel te verwachten, echt bij de keel. Ik moest zelfs een traantje wegpinken toen ik in Genève de laatste pagina’s las.

De maagd Marino – Yves Petry

Dit boek werd me aangeraden door een collega, maar om heel eerlijk te zijn, loste het voor mij de verwachtingen niet in. Nochtans is het uitgangspunt razend interessant: een kannibalistische ‘moord’ met toestemming van de vermoorde. Gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Het boek zit tsjokvol prachtige zinnen en filosofische beschouwingen over het leven. En toch liet het boek mij ijskoud. Dat ik nu niet meteen veel empathie voor de hoofdpersonages zou voelen, lag voor de hand, maar het boek voelde voor mij meer aan als een doorgedreven stijloefening dan een roman die bij de keel grijpt. Een fijne denkoefening, geschreven in soms wat pedante volzinnen (de persoon die het boek dicteert was literatuurprofessor), waardoor ik nooit het gevoel had in het boek meegezogen te worden.

Yves Petry is ongetwijfeld een zeer knap schrijver. Alleen was dit boek niet my cup of tea.

La playa de los ahogados – Domingo Villar

Verplichte lectuur voor de Spaanse les. In het begin verliep het lezen nogal stroef, omdat ik veel termen gerelateerd aan de scheepvaart en de visvangst moest opzoeken. De roman ontrafelt immers stap voor stap de moord op een visser uit een klein dorpje aan de kust van Galicië. Naarmate het boek vorderde, kon ik mijn leestempo geleidelijk aan opvoeren en gisterenavond las ik dan de laatste honderd bladzijden in één ruk uit. Victory!

Wat me erg aansprak in het boek waren de beschrijvingen van de voor mij totaal onbekende Galicische kust. Meteen toegevoegd aan mijn lijstje met nog te bezoeken plekken. Het verhaal zelf vond ik nogal magertjes om uitgesponnen te worden op 450 pagina’s. Inspecteur Leo Caldas en zijn Aragonese side-kick Rafael Estévez (die naar mijn aanvoelen nogal karikaturaal werd voorgesteld) doen er nogal lang over om de ware toedracht van de moord te achterhalen. Terwijl het mij al snel begon te dagen wie de schuldige was en ik me de hele tijd zat af te vragen waarom er zo weinig onderzoeksdaden werden uitgevoerd. In Spanje gaat alles een beetje trager dan hier, zeker? En in Spanje hebben ze blijkbaar ook geen databanken om adresgegevens van personen op te zoeken. Lang leve ons Rijksregister!

Maar goed, het taalgebruik was mooi, de personages kregen de nodige diepgang mee en de sfeerschepping tilde het verhaal voor mij naar een hoger niveau. Me gustaría viajar a Galicia!