Vervolgens maken we een laatste wandeling in de buurt van ons hotel. We verkennen een stukje van het Pembroke natuurreservaat en wandelen tot aan de Torri tal-Madliena. De zon komt door de wolken piepen en het is warmer dan verwacht. We passeren een waterzuiveringsstation dat werkt met reverse osmosis (ja, ik heb het proces ook moeten opzoeken). Heel nuttig natuurlijk, zo’n waterzuiveringsstation, maar de dikke pijpleidingen en het lawaai misstaan ietwat in deze omgeving

Terug in het hotel ga ik nog snel naar het pas gepoetste toilet op de eerste verdieping, we halen onze valiezen op en onze eCab brengt ons zonder problemen naar de luchthaven.

Voor de terugvlucht zijn we erin geslaagd business class te boeken voor een lagere prijs dan economy. Vraag me niet hoe, maar soms moet je een gegeven paard niet in de mond kijken, nietwaar?

Wij zijn alleszins bijzonder gecharmeerd door de lounge op de kleine luchthaven van Valletta. Het is er bijzonder aangenaam zitten en de prosecco is erg lekker.

Op het vliegtuig genieten we van de extra beenruimte en de driegangenmaaltijd met wijn à volonté. Een waardige afsluiter van een korte, maar aangename vakantie!

Vandaag staat er een wandeling in de omgeving van Dingli Cliffs op het programma, niet zo ver van het Ħaġar Qim and Mnajdra Archaeological Park, waar we gisteren waren. Naar ondertussen goede gewoonte bestellen we een eCab om ons naar het vertrekpunt van de wandeling te brengen. Echt superhandig, die app en de taxiritten zijn helemaal niet duur! Een aanrader voor iedereen die Malta wil bezoeken en liever niet het openbaar vervoer gebruikt.

We beginnen goed gezind aan de wandeling die volgens Komoot 2 uur en 44 minuten zal duren. Uit ervaring weten we ondertussen dat wij daar flink langer over zullen doen, want al die mooie landschappen moeten uiteraard gefotografeerd worden!

De wandeling is boeiend en gevarieerd. We komen langs wijngaarden, rustieke muurtjes in zandsteen en overal in het glooiende landschap om ons heen staan wachttorens, getuigend van een ver verleden toen Malta verdedigd moest worden tegen vijandige aanvallen.

We passeren langs een indrukwekkende quarry waar hard gewerkt wordt en bewonderen de mysterieuze karrensporen bij de Clapham Junction. De karrensporen zijn uitgesleten in de rotsbodem en zijn ongeveer 60 cm diep, terwijl de afstand tussen de parallelle sporen ongeveer 141 cm is. De exacte functie van deze prehistorische sporen is verloren gegaan in de tijd, maar de theorie is dat ze gebruikt werden om bouwmaterialen van de steengroeves naar de bouwsites te transporteren.

Niet ver van de prehistorische karrensporen treffen we het grottencomplex van Għar il-Kbir aan. Dit complex werd bewoond tot in 1835, toen de Britten de laatste inwoners om wille van hygiënische redenen verhuisden. Doet ons meteen terug denken aan de grotwoningen van Matera. Van buitenaf lijkt het grottencomplex helemaal zo groot niet, maar onder de grond ontdekken we talloze grote en kleine grotten. Die duidelijk ook nu nog gebruikt worden, zoals blijkt uit de talrijke uitgedoofde kampvuren op de site.

We wandelen verder naar het hoogste punt van Malta en daarmee beginnen we aan het laatste stuk van de wandeling. Letterlijk en figuurlijk het hoogtepunt van deze dag. Alvorens de kliffen te bewonderen lassen we een kleine lunchbreak in bij restaurant The Cliff (niet moeilijk om te raden hoe dit restaurant aan zijn naam komt). Door de bewolking is het vandaag wat frisser dan gisteren en we merken dat we toch wat extra energie nodig hebben. Ik eet een porties mosseltjes en mijn vriend slaagt erin een stevige pasta binnen te werken.

Het volgende gedeelte van de wandeling is echt fenomenaal mooi. Prachtige rotsformaties en een adembenemend uitzicht op de kliffen. Opvallend: op de rotsen onderaan de kliffen liggen verschillende autowrakken. Onduidelijk of dit restanten zijn van verschrikkelijke ongevallen, dan wel of dit vroeger dé manier was om van je oude wagen af te geraken. Helemaal op het einde van de wandeling zien we in de verte de overkapping van de Mnajdra tempel.

Ondertussen is valavond aangebroken en bestellen we een eCab om ons terug te brengen naar het hotel. We verlaten de smalle wegen en wandelen naar een drukke weg waar de taxi ons makkelijk kan oppikken. We hebben geluk, want de taxi is er verrassend snel.

Na ons snel opgefrist te hebben in het hotel nemen we alweer een eCab om ons naar het hart van Valletta te brengen. Het is de eerste keer dat de rit tegen valt. De wagen stonk naar sigarettenrook en als er iets is wat ik verschrikkelijk vind… Enfin, gelukkig mocht ik een raam open doen om wat frisse lucht binnen te laten. Maar neen, meneer, we gaan je beslist niet bellen voor de terugrit.

Voor onze laatste avond op Malta had ik een tafel voor twee personen gereserveerd bij Guzé, ons favoriete restaurant op Malta. En kijk, de vriendelijke ober die ons onthaalt, wist nog dat wij ongeveer een jaar geleden bij hen gegeten hadden. We krijgen zelfs exact dezelfde tafel als de vorige keer. De menu is redelijk gelijkaardig aan de vorige keer, al moet ik toegeven dat de wijnen ditmaal iets minder gul bijgeschonken worden. Wat we geen van beiden erg vinden, met de vlucht morgen in het vooruitzicht. Het toilet daarentegen heeft een serieuze make-over gekregen. Amai, wat een verbetering, zeg! Ze hebben duidelijk mijn reviews gelezen. Echt een fantastische avond!

Na het diner maken mijn vriend en ik nog een laatste wandeling doorheen de gezellig verlichte straten van Valletta. Zo’n vakantie is toch altijd veel te snel voorbij.

Op de terugrit naar het hotel belanden we in de eCab van een vriendelijke Afrikaanse chauffeur die pas een paar dagen in Valletta rondrijdt. De airco in de wagen staat op 24 graden, het is duidelijk dat de chauffeur nog wat moet wennen aan de iets frissere Europese temperaturen. Voor mijn vriend en mezelf is dat echter veel te warm. Gelukkig vindt onze chauffeur het geen probleem om de airco op 19.5 te zetten.

Vermoeid van een drukke dag waarin we meer dan 26.000 stappen zetten, kruipen we op tijd in bed. Morgen zitten we op het vliegtuig naar België.

De voormiddag brengen we door in de spa van het hotel. De sauna is zalig goed en de douche met lichteffecten is heel bijzonder. Fan van het voorgeprogrammeerde regenwoudprogramma in de douche! Het Turks stoombad slaagt er jammer genoeg niet in voldoende stroom te produceren en het zwembadwater is te warm naar mijn goesting. Net alsof je in badwater zit te zwemmen. We merken dat de goudverf op de muren niet echt bestand is tegen deze extreem vochtige omgeving. Op verschillende plekken zien we vochtblazen en de verf begint duidelijk af te bladderen. Een make-over dringt zich op.

Na een voormiddagje ontspannen, douchen we uitgebreid op de kamer en bestellen we vervolgens een eCab om ons naar het Ħaġar Qim and Mnajdra Archaeological Park te brengen.

Ditmaal is onze chauffeur een zeer bijzondere Oost-Europese dame die haar wagen bestuurt met een rozenkrans tussen haar vingers. Wanneer we zeggen dat we naar Ħaġar Qim willen, zegt ze meteen dat dit haar favoriete historische site is op Malta. Kleine kanttekening: ze zegt er meteen bij dat ze er zelf nog nooit geweest is. Tegelijkertijd is ze er rotsvast van overtuigd dat de megalitische tempels gebouwd zijn door reuzen. Wij knikken beleefd en denken er het onze van.

Na een vlotte taxirit nemen we afscheid van onze excentrieke chauffeur en startten we ons bezoek in het museum op de site. We bekijken als inleiding een 4D-film en bewonderen een aantal archeologische artefacten die op de site gevonden zijn. We vernemen dat er veel theorieën bestaan over het waarom en hoe van de megalitische tempels, maar niets dat met zekerheid kan bewezen worden.

Na het museum bezoeken we eerst de tempel van Ħaġar Qim en vervolgens die van Mnajdra. De deze tempel een gigantisch steenblok bevat dat maar liefst 20 ton weegt. Eén van de poorten van de Mnajdra tempel is trouwens afgebeeld op het 2 euro muntstuk van Malta. Beide tempels zijn behoorlijk indrukwekkend, maar die van Mnajdra wint door de fantastische ligging aan de kust.  en het feit dat  Misschien is die reuzentheorie toch niet zo ver gezocht?

Het is een prachtige zonnige namiddag en nadat we beide tempels bezocht hebben, besluiten we te genieten van het mooie weer en een wandeling langs de kust naar de Blue Grotto te maken. Tijdens de wandeling genieten we van een prachtig uitzicht op het eiland Filfla en het vlak daarnaast gelegen nog kleinere eiland Filfoletta.

Het is niet moeilijk om te raden waar de Blue Grotto zich bevindt, aan het zeer mooi aangelegde uitkijkpunt verdringen massaal veel toeristen zich om een foto van de grot te nemen, die zich helaas volledig in tegenlicht bevindt.

We wandelen verder langs de waterkant naar een verzameling huizen (het zijn er zo weinig dat je amper van een dorp kan spreken) aan het Blue Grotto Canal. Dé perfecte plek om te genieten van een werkelijk magistrale zonsondergang. Terwijl wij genieten van de schoonheid van moeder natuur, zijn rondom ons vissers druk aan het werk. Misschien bijten de vissen beter bij valavond? Speciaal om mij een plezier te doen vaart een bootje uit dat zich bijzonder fotogeniek midden in de weerkaatsing van de ondergaande zon in de zee positioneert. Eentje om in te kaderen!

Ondertussen is het vijf uur in de namiddag en begin de honger op te steken, omdat we na ons copieuze ontbijt het middagmaal hebben overgeslagen. We komen op goed geluk terecht bij Aalto restaurant en amai, wat een topervaring. Wij mogen als enige een tafeltje uitkiezen op de eerste verdieping met een mooi uitzicht op zee (geen idee waarom de ober dit voorstelt, want we zitten er de ganse avond alleen en hij moet telkens trappen doen om ons te bedienen). Nadat de zon onder is, verdwijnt het uitzicht spijtig genoeg snel in de donkere nacht, maar in de zomer moet het hier geweldig zijn.

We bestellen een aantal bites als voorgerechtje en ik geniet vervolgens van een heerlijke gegrilde octopus met kikkererwten. Zalig! Als afsluiter krijgen we limoncello en grappa aangeboden van het huis, maar het duurt bijzonder lang voordat we de rekening en bijhorende drankjes krijgen. Uiteindelijk ga ik toch maar naar beneden om te informeren waar de rekening blijft. Is de ober helemaal vergeten dat wij nog alleen boven zitten en heeft hij onze drankjes laten staan in de keuken! Ach ja, het kan de besten overkomen. En zo krijgen we toch onze drankjes, al is de limoncello niet echt koud meer.

We betalen de rekening en nemen afscheid van de verstrooide ober. Na een korte wachttijd brengt een eCab ons terug naar het hotel. Omdat we zo vroeg gegeten hebben, besluiten we nog iets te gaan drinken in een gin- en wijnbar vlakbij ons hotel, die een ontzettend hoge score heeft op googlemaps. De bar is werkelijk piepklein, maar prachtig versierd met een indrukwekkende collectie ginflessen gerangschikt per kleur. De eigenares blijkt een vriendelijke Italiaanse te zijn die na omzwervingen langs Rusland en Oekraïne in Malta terecht is gekomen om hier een bar te openen. Ze vertelt ons dat in haar bar iedereen welkom is en gelijk behandeld wordt. Omdat er binnen zo weinig plaats is, staan in de zomer de mensen buiten aan het water van hun gin tonic te genieten. Wij slagen er gelukkig in een plekje voor ons twee te bemachtigen.

Ik ben zelf geen grote gin tonic liefhebber en laat mij door de vriendelijke Italiaanse ober (afkomstig uit Lecce, zowaar!) een wijn aanraden. Uiteraard verbaast het me niet dat hij met een Primitivo uit Puglia komt aanzetten. Het tegendeel zou bijzonder geweest zijn.

Een gezellige afsluiter van een heerlijke dag.

Na het ontbijt pakken we onze spullen bij mekaar en reserveren we een taxi via eCabs. De taxi brengt ons naar de ferryterminal van Ċirkewwa voor een bezoekje aan het eiland Gozo. We zijn mooi op tijd voor de ferry en het is warm genoeg om de iets meer dan twintig minuten varen naar de ferryterminal van Mġarr op het buitendek door te brengen en te genieten van het prachtige uitzicht op Gozo, waar zon en schaduw het landschap er steeds anders uit doen zien.

Op de boot zelf kopen we al een ticket voor de hop on hop off bus. We krijgen de meest uitgebreide uitleg aller tijden over alle mogelijke stopplaatsen van de de hop on hop off bus, waardoor we bijna als allerlaatsten de ferry verlaten. We moeten niet lang zoeken naar de hop on hop off bus, nemen wegwerpoortjes in ontvangst voor de meertalige uitleg op de bus en veroveren een plekje op het open bovendek van de dubbeldekkerbus.

We laten een aantal stops passeren en stappen af in Dwejra om de Dwejra Inland Sea te bewonderen. Dit is ook de plek waar zich het helaas nu ingestorte Azure Window bevond. De Inland Sea is een natuurlijk zoutwatermeer dat via een groot gat en een tunnel verbonden is met de zee. Volgens de uitleg in de folder, is het mogelijk om met een vissersbootje een kort boottochtje te doen doorheen de tunnel naar wat grotten. Helaas vallen er nergens bootjes te bespeuren. En door de lelijke huizen rondom het meer is dit eigenlijk ook niet zo’n heel mooie plek.

We keren de Inland Sea de rug toe en lopen even binnen in de pittoreske Kappella Sant’ Anna. We zijn teleurgesteld dat we geen boottochtje kunnen doen, maar de kustlijn van Dwejra met prachtige kliffen is spectaculair genoeg om ons te troosten. Veel mooier dan de Inland Sea!

Op naar de volgende halte: de basiliek van Ta’ Pinu, waar de dubbeldekkerbus tien minuten stopt zodat we dit prachtige heiligdom kunnen bezoeken. In marstempo marcheren mijn vriend en ik naar de kerk en proberen we op zo kort mogelijke tijd het interieur in ons op te nemen. Het interieur zelf is veel minder spectaculair dan andere kerken op Malta. Het is vooral de kerk zelf en zijn prachtige locatie die mijn hart sneller doen kloppen (of misschien een neveneffect van al dat gehaast?). De basiliek is een vrij recent bouwwerk, wat het sobere interieur kan verklaren. Aan het einde van de 19de eeuw hoorde een boerin, Carmela Grima, de heilige maagd tot haar spreken toen ze een kapel op deze plek passeerde. Al snel werd de kapel een bedevaartsoord en werden diverse wonderen die zich voordeden toegeschreven aan de Heilige Maagd Maria. En dus bouwden de inwoners van Gozo in de jaren 1920 hier een indrukwekkend basiliek. Nu nog komen Maltezen van heinde en verre op bedevaart naar Ta’Pinu om te bidden tot Maria.

Volgende stop op onze verkenningstocht van Gozo: Victoria. We bezoeken de fenomenale citadel met zijn smalle straatjes en boeiende geschiedenis die ons een prachtig weids uitzicht op het eiland en de omringende zee biedt. De kathedraal, gelegen binnen de citadel, is een prachtig barok bouwwerk van lokale kalksteen. Door gebrek aan financiële middelen werd de oorspronkelijk voorziene koepel niet gebouwd. Om dit te compenseren, schilderde Antonio Manuele van Messina een plafondschildering, die door de optische illusie op een koepel lijkt. Het barokke interieur is overdadig versierd en in het bijhorende museum kunnen we allerlei kledingstukken van verschillende pausen bewonderen. Vooral Pius IX krijgt een ereplaats omdat hij in 1864 het Rooms-katholieke bisdom van Gozo stichtte en dus een bijzondere plek inneemt in de geschiedenis van Gozo.

Na ons bezoek aan de citadel hebben we toch een klein hongertje gekregen en lassen we een korte pitstop in bij het piepkleine Blooms Cafè. Ik hou het bij een lekkere arancino, mijn vriend speelt een stevig stuk focaccia binnen.

We zijn mooi op tijd voor de bus, al hebben we het vrij fris bovenop de bus met alleen onze fleece om ons tegen de koude wind te beschermen. Toch een beetje underdressed voor ons bezoek aan Gozo. Gelukkig duurt de rit naar de megalithische tempels van Ġgantija niet zo lang. Deze tempels dateren uit de periode 3600-2500 voor Christus en zijn daarmee maar liefst duizend jaar ouder dan de piramiden, maar niet zo oud als de megalitische bouwwerken van Carnac, die we bezochten tijdens onze trip naar Bretagne. Volgens de legende zijn de Ġgantijatempels gebouwd door reuzen die deze tempels als cultusplaats gebruikten. Hoe de tempels in realiteit gebouwd werden, daar bestaan verschillende theorieën over, maar als je naar de reusachtige blokken steen kijkt waaruit de tempels zijn opgetrokken, is het niet moeilijk om te begrijpen dat de inwoners van Gozo dachten dat deze door reuzen gebouwd waren. Geheel terecht werd deze site in 1980 op de lijst van UNESCO-werelderfgoed geplaatst.

Na ons bezoek aan Ġgantija lopen we nog even naar de windmolen van Xagħra voor een blitzbezoek. We willen namelijk de laatste bus naar de ferryterminal van Mġarr onder geen beding missen. Nu de zon onder is, is het effectief te koud om boven op het open dek te zitten en nestelen we ons na ons bezoek aan de windmolen beneden in de warmte van de bus. We twijfelen nog even of we zouden dineren in Mġarr, maar aangezien de bus net aankomt op het moment dat er een ferry op vertrekken staat, besluiten we terug te keren naar Malta. Op de ferry reserveer ik een tafeltje voor twee bij Tango & Fork in Saint-Julian’s om 20u.

Dankzij eCabs vinden we een vijftal minuten na aankomst van de ferry een taxi die ons naar ons hotel terug brengt. Wat een luxe! We frissen ons op en wandelen op het gemak naar Tango & Fork, dat zich een paar straten verder bevindt. Dit gezellige Italiaanse restaurant blijkt een schot in de roos. De pizza-oven mag dan wel buiten gebruik zijn, de Maltese platter als voorgerecht is heerlijk en elk restaurant dat mij octopus serveert, verovert automatisch een plaatsje in mijn hart. We genieten van een heerlijk flesje prosecco bij onze maaltijd en sluiten af met een glaasje grappa, gevolgd door een limocello van het huis.

Een mooi einde van een boeiende dag.

We hebben niet veel wilde plannen vandaag. De zon schijnt en al is het minder warm dan vorig jaar, we willen graag zoveel mogelijk profiteren van de zachte temperaturen. We wandelen op het gemak langs de grillige kustlijn van Sain-Julian’s naar Sliema. Onderweg spotten we overblijfselen van Romeinse baden uitgehakt in de rotsige kust.

Onderweg pauzeren we bij Il Fortizza. Honger hebben we niet na ons copieus ontbijt, maar een cocktail op een overdekt terras gaat er altijd wel in.

We wandelen verder naar de aanlegsteiger van de ferry van Sliema naar Valletta, maar blijkbaar vaart vandaag de eerste ferry pas uit om 16u. Gelukkig heeft iemand een business model gezien in de afwezigheid van de ferry en staat er een busje aan het vertrekpunt van de ferry dat aanbiedt ons voor twee euro per persoon naar Valletta te brengen. Het busje zit al goed vol en mijn vriend en ik moeten apart gaan zitten. Ik kom terecht langs een Aziatisch meisje dat nogal bezorgd aan mij vraagt of dit geen scam is. Ik stel haar gerust: dit busje is wellicht de makkelijkste manier om in Valletta te geraken, want we hebben effectief geverifieerd dat er geen ferry’s varen op dit moment.

En yep, het busje zet ons af niet ver van de kerstmarkt van Valletta. De cocktail is duidelijk doorgelopen, want ik moet opeens dringend naar het toilet. De rij bij de openbare toiletten aan de kerstmarkt is echter verschrikkelijk lang en schiet niet op. Dus haasten we ons naar de Upper Barakka Gardens waar volgens googlemaps ook een publiek toilet is. Helaas: dat publiek toilet blijkt buiten gebruik te zijn. We wandelen vervolgens op goed geluk een hotel binnen waar we vriendelijk vragen of we naar het toilet mogen. Helaas, het vrouwentoilet daar blijkt volledig verstopt te zijn en loopt nét niet over en het mannentoilet is zo smerig dat ik niet snel genoeg buiten kan staan.

Uiteindelijk vinden we een proper en verzorgd toilet bij een charmant restaurant die er helemaal geen probleem van maken dat wij daar onze blaas komen ledigen. Oef!

We slenteren op het gemak door de straten van Valletta en genieten van de kerstsfeer. Blijft toch echt een fijne stad! Heel lang blijven we niet, want ik heb een tafel gereserveerd voor het kerstdiner ‘s avonds in de buurt van ons hotel. We zijn net op tijd voor de ferry van Valletta naar Sliema en genieten op het bovendek van het kort boottochtje terwijl de maan boven Valletta staat.

Via de eCab app bestellen we een taxi om ons van Sliema naar Saint-Julian’s terug te brengen, want da’s nog zo’n drie kwartier stappen.

We frissen ons op voor het avondmaal en zijn net aan een uitgebreide vrijpartij begonnen wanneer er met aandrang op onze kamerdeur wordt geklopt. Mijn vriend schiet snel in de badjas van het hotel om twee chocolade kerstgebakjes in ontvangst te nemen. Een traktatie van het hotel voor kerstmis. Heel lekker, maar we waren toch liever niet gestoord geweest.

Mooi opgetut wandelen we door de straten van Saint-Julian’s naar restaurant ZEST. Voor een superavond met fantastische cocktails als aperitief en Aziatisch geïnspireerde gerechtjes om te delen met twee. Alleen de wijn liet spijtig genoeg nogal op zich wachten.

Prawn and shiitake Thai style dim sums:

Duck and coriander Japanese gyoza:

Pork belly bao:

Nikkei tuna tiraditos:

Vegan bao:

Crispy octopus taco:

ZEST signature beef rendang:

Na het eten wandelen we terug naar ons hotel langs de uitgangswijk. Overal klinkt luide muziek uit clubs, bars en discotheken. De kakafonie van de botsende muziek is overweldigend, maar tegelijkertijd hangt er een uitgelaten sfeertje in de straten. Iedereen heeft duidelijk zin in een nachtje feest vieren.

Aangezien wij saaie mensen zijn, laten we het uitgangsleven toch maar links liggen en kruipen we op tijd in bed. Morgen staat er immers een uitstap naar Gozo op het programma!

Helaas, ik sprak profetische woorden toen ik mij op de trein naar de luchthaven opeens afvroeg of we onze valiezen wel zouden kunnen inchecken op dit vroege uur. Niet dus. De incheckbalie wordt pas om 18u bekend gemaakt. Dat betekent dat we dus niet door security kunnen en dat we onze toegang tot de lounge nog niet kunnen verzilveren. We vloeken binnensmonds, maar hebben geen andere keuze dan ons neerleggen bij de toestand.

We zijn dus genoodzaakt de tijd tot we onze valiezen kunnen inchecken te overbruggen met een glas warm appelsap met gember bij Le Pain Quotidien. Gelukkig hebben we onze laptops bij om ons bezig te houden.

Om iets voor 18u krijgt mijn vriend via de website van Brussels Airport door aan welke balie we onze valiezen kunnen inchecken en zorgen we dat we als eerste bij die balie staan. We checken onze valiezen in en haasten om ons zo snel mogelijk door security te gaan. Dat verloopt helaas iets minder vlot dan gehoopt. Mijn schoenen moeten gecontroleerd worden in de schoenscanner en mijn vriend moet zijn ganse rugzak uitladen. We maken ook de fout aan te schuiven achter een gezin met drie jonge kinderen die echt bijna al hun tassen moeten leeg maken. Amai, die hadden veel potjes bij!

Enfin, veel tijd voor de Diamond Lounge blijft er bijgevolg niet meer over. En eerlijk, eigenlijk is de Diamond Lounge niet echt zijn geld waard. Wellicht heeft dit te maken met het feit dat de lounge duidelijk onbemand is op kerstavond en het personeel niet echt veel animo heeft om hun job goed te doen. Gelukkig zijn de witloofsoep en de slaatjes lekker. En vult het personeel, op tot twee keer vriendelijk aansporen van mijn vriend, de flessen prosecco terug aan.

De vlucht naar Malta zelf verloopt vlotjes. Tot ik vlak na de landing merk dat ik de foute vluchturen aan onze taxichauffeur heb doorgegeven (die van 2022 ipv die van dit jaar) en vorig jaar dezelfde vlucht een uur vroeger landde. We bellen direct naar de taxichauffeur, want het is ondertussen al half twaalf ‘s nachts en we zouden echt graag zo snel mogelijk naar ons hotel willen. Gelukkig maakt de taxichauffeur nergens een probleem van en komen we een korte rit later in het hotel aan.

Ditmaal hebben we een hotel in Saint-Julian’s uitgekozen, gelegen aan de party-mile van het eiland Malta. Het contrast met het statige stadspaleis van vorig jaar kan amper groter zijn. Nu zitten we een een supermodern gebouw met een wel heel bijzonder kamer met kettingen aan de muren, een spiegel boven het bed en een doorzichtige wand die de badkamer van de slaapkamer scheidt. Interessant.

Ook interessant: vanaf ons balkon hebben we zicht op een bouwwerf waar op dit nachtelijke uur zich wel heel bijzondere zaken afspelen. Wij spotten door een venstergat in de ruwbouw een man, volledig uitgedost in een kerstmanplunje, gevolgd door een dame met een kort rokje en op hoge hakken. Wat zouden die uitspoken op zo’n bouwwerf…

Veel meer dan onze toiletspullen uitpakken en onze tanden poetsen doen we niet meer, want het is al laat en we zijn moe. Benieuwd naar het weer morgen!

We besluiten niet te zot te doen tijdens onze laatste halve dag in Valletta. We laten onze bagage achter bij de receptie en wandelen naar buiten om te genieten van de  warmte en de laatste zon op ons gezicht. Ik ben al blij dat de voedselvergiftiging na één slechte avond gepasseerd lijkt te zijn, maar blijf voorzichtig. Kwestie dat ik helemaal hersteld ben om morgen Oudjaar te vieren.

We beginnen onze wandeling op hetzelfde punt als de eerste dag van ons bezoek aan Malta: de Lower Barrakka Gardens. Van daaruit wandelen we vlak langs de waterkant rond het schiereiland van Valletta. We eindigen onze wandeling op het zonnige terras van Cockney’s met uitzicht op de aanlegsteiger van de ferry naar Sliema.

Ik beperk mij tot een pompoensoepje om mijn maag niet te overbelasten. Mijn vriend bestelt het konijn (een Maltese specialiteit) speciaal voor mij zodat ik toch wat kan proeven van dit lokale gerecht. Het smaakt mij, dus dat is alvast een goed teken.

Na de lunch keren we terug naar ons hotel om onze bagage op te halen. Een taxi brengt ons naar de kleine, maar bijzonder drukke luchthaven en daarmee zit onze trip naar Malta er alweer op.

Vanuit het raampje van het vliegtuig werp ik nog een laatste blik op dit mooie eiland. Ik hoop hier zeker nog eens terug te keren!

Vandaag bezoeken we Fort Saint Elmo, waarin het National War Museum van Malta gevestigd is. We kiezen een route die ons langs ons nog onbekende straten van Valletta brengt, kwestie van zoveel mogelijk van deze charmante stad gezien te hebben. Een gelukkig toeval brengt ons langs Casa Rocca Piccola dat net open gaat wanneer wij er klokslag 10u passeren. Ik voel me meteen aangetrokken tot deze historische woning en ook de online reviews zijn lovend. Change of plans dus, we stappen binnen, kopen een ticketje en kunnen meteen aansluiten bij de rondleiding van 10u.

Het stadspaleis Casa Rocca Piccola is al eeuwenlang in privébezit van de familie De Piro. De kamers op de verdiepingen die we kunnen bezoeken (de familie zelf woont in de nieuw gebouwde dakverdieping) zitten tsjokvol kunstwerken, zilverwerk, historische souvenirs, boeken, portretten,… Aan elk voorwerp in het huis is wel een verhaal verbonden. Ik ben onder de indruk! Ook van de knappe gast die ons rondleidt, trouwens. De hoeveelheid feiten die hij kan vertellen over de familie en hun rijke geschiedenis is indrukwekkend. Wat dit huis extra speciaal maakt, is de mooie binnentuin, een unicum in het dichtbebouwde Valletta, weggelegd voor de allerrijksten. In de tuin ontmoeten we Kiko, de papegaai, die zo vriendelijk is om samen met mij op de foto te gaan.

De pracht en praal van de kamers is geweldig, maar wat me het meest zal bijblijven zijn de schuilkelders onder het huis, waarin de mensen uit de buurt schuilden voor de bommenregen in de Tweede Wereldoorlog. Bij het bezoeken van de kelders kwamen spontaan de beelden van de inwoners van Oekraïne in mij naar boven. Ik kan me amper voorstellen hoe het moet zijn om in die omstandigheden te leven.

We ronden ons bezoek in Casa Rocca Piccola af en wandelen verder naar het National War Museum. Het Fort is reusachtig en we worden letterlijk overspoeld met informatie. De geschiedenis van Malta is dan ook een opeenvolging van conflicten, dus er valt veel stof te rapen voor zo’n oorlogsmuseum. Door de ligging in de Middelandse Zee is het niet moeilijk om te begrijpen dat Malta, gelegen op een kruispunt van culturen, vaak in conflicten betrokken raakte. Natuurlijk spreekt de geschiedenis van de Ridders van Malta tot de verbeelding, maar de Feniciërs, Romeinen, Vandalen, Goten, Byzantijnen, Arabieren en Sicilianen gingen hen voor. Wat mij ook erg boeit, is de rol die Malta, toen een kolonie van het Verenigd Koninkrijk, in de Tweede Wereldoorlog speelde. Malta werd toen zwaar gebombardeerd en beschoten door de Duitse Luftwaffe, vooral tijdens de Slag om Malta. Daarom verleende de Britse koning Malta na het einde van de oorlog een hoge onderscheiding voor dapperheid, het George Cross.

How wrong he was:

Het museum is groter dan verwacht en we zijn pas om half twee buiten. We wandelen terug naar de straat van Casa Rocca Piccola waar we een snelle lunch verorberen op het terras van White Bridge, een charmant eetcafé waar de drank spotgoedkoop is. We bestellen een mixed platter met kaas en charcuterie en drinken daar een wijntje bij.

Na de lunch verdiepen we ons verder in de bewogen geschiedenis van Malta tijdens de tweede wereldoorlog met een bezoek aan de Lascaris War rooms. Aan het onthaal treffen we een Nederlands meisje dat hier haar stage doet. Tijdens onze korte babbel kom ik erachter dat ze taalstudies doet, wat me verbaast, want het taalgebruik aan het onthaal van een toeristische attractie is toch vrij repetitief. Maar goed, ze vond het er duidelijk leuk werken.

We krijgen een audioguide in de hand gedrukt die ons meer achtergrond biedt bij de activiteiten die in deze ondergrondse tunnels en bunkers plaatsvonden. De Lascaris War Rooms vormden het hoofdkwartier voor de verdediging van Malta tijdens de tweede wereldoorlog. De Navy Plotting Room hield het overzicht over de vloot, de Anti-Aircraft Guns Operations Room was verantwoordelijk voor de luchtverdediging en in de Coast Defence Room werd de verdediging van het eiland gecoördineerd in het geval van een invasie met amfibievoertuigen. De Lascaris War Rooms waren ook het vooruitgeschoven hoofdkwartier van de geallieerden van waaruit generaal Eisenhower en zijn opperbevelhebbers de geallieerde invatie van Sicilië (Operation Husky) coördineerde. Na de oorlog werden deze bunkers het hoofdkwartier van de mediterrane vloot van de Royal Navy. In 1967 werd het complex overgenomen door de NAVO om Sovjet onderzeeërs te onderscheppen in de Middellandse zee tot het in 1977 definitief gesloten werd.

Jammer genoeg werkt de audioguide niet overal even goed. De audioguide werkt met zo’n systeem dat automatisch begint af te spelen afhankelijk van de plek waar je je bevindt, maar bij mij speelt er de ene keer niks af, de andere keer hoor ik twee keer hetzelfde. Een goed idee dat nog niet helemaal op punt staat. Tien minuten voor sluitingstijd worden we door het personeel vriendelijke verzocht om het museum te verlaten. Jammer, want dit is een bijzonder boeiende plek.

De Lascaris War Rooms liggen vlakbij de Upper Barrakka gardens, de ideale locatie om naar de zonsondergang te kijken. Terwijl we van het mooie uitzicht genieten voel ik opeens een golf van misselijkheid opkomen. Ik hoop dat het snel wegtrekt, want voor onze laatste avond in Malta hebben mijn vriend en ik een tafeltje gereserveerd bij Guzé, omdat we op tweede kerstdag zo van ons bezoek daar genoten hadden.

De misselijkheid blijft echter aanhouden en we besluiten naar het hotel terug te keren. Ik leg me even op bed in de hoop dat het over zou gaan, maar helaas… Al snel volgt een eerste spurtje naar het toilet. Het wordt ondertussen een wederkerend fenomeen tijdens mijn vakanties: alweer een voedselvergiftiging die mij noodzaakt mij op een paar meters van een toilet te bevinden. Dat meergangendiner met aangepaste wijnen zal voor een andere keer zijn. Ik bel de reservatie bij Guzè af en voel mij beslist belabberd. Ik snap ook niet goed waar ik deze voedselvergiftiging zou opgedaan hebben. Vandaag heb ik niet echt iets gegeten dat voedselvergiftiging zou kunnen veroorzaken, maar op het internet lees ik dat de eerste symptomen van een voedselvergiftiging 8 tot 36 uur na het eten van besmet voedsel kunnen opduiken. Ik kan dus niet uitsluiten dat ik gisterenmiddag slechte oesters of een slechte mossel gegeten heb. Ik baal enorm, maar ben echt tot niks meer in staat, buiten het ledigen van mijn maag en darmen.

Mijn vriend moet onze laatste avond op Malta dus noodgedwongen alleen eten. Gelukkig biedt het hotel de mogelijkheid om ter plekke te eten. Ik neem de medicatie in die mijn vriend in Puglia gekocht heeft, toen ik daar geveld was door een voedselvergiftiging omdat ik rauwe zeevruchten gegeten had en hoop van harte dat de medicatie helpt om morgen zonder problemen het vliegtuig naar België te kunnen nemen. Note to self: alleen nog rauwe dingen eten in een sterrestaurant.

Na een superkort ferrytochtje wandelen we in Sliema voorbij de standjes van de populaire en hypercommerciële Captain Morgan cruises en kopen een ticketje bij concurrent Luzzu, wiens boten een pak minder fancy zijn en die veel minder verkooppunten (met minder opdringerige verkopers) hebben dan Captain Morgan. We hebben zeeën van tijd op overschot voordat de boot vertrekt om 10.30u. Dus maken we van de gelegenheid gebruik om een wandeling langs de waterkant te maken.

Onze boot vertrekt een paar minuten na 10.30u. De boot van Captain Morgan vertrekt ook om 10.30u en mag eerst uitvaren, waardoor we de ganse tocht achter de boot blijven aanvaren. We starten de rondvaart in Marsamxett Harbour, varen rond de landtong van Valletta naar de Grand Harbour, vanwaar we een prachtig uitzicht hebben op Valletta. We genieten van de interessante tocht doorheen de industriële haven met zijn scheepswerven voor gigantische industriële boten en superjachten en leren bij over de geschiedenis van de three cities (Vittoriosa, Senglea and Cospicua), de bakermat van het huidige Malta. Mijn vriend en ik absorberen de warme zonnestralen op het bovendek van onze boot en vinden het absoluut niet erg dat de boot van Luzzu wat minder hip is dan die van Captain Morgan. Het is helemaal niet druk op onze boot, we hebben zeeën van plek en zo steunen we de underdog!

Nadat de boot opnieuw is aangemeerd in Sliema heb ik dringend nood aan een sanitaire stop. Op goed geluk lopen we de MedAsia fusion lounge binnen, alwaar ze fantastisch grote en propere toiletten hebben en ook een heel lekkere frozen mango daiquiri!

Voor de lunch weten we een tafeltje te bemachtigen op het prachtige terras van Trattoria del Mare met uitzicht op de haven en Valletta. Ik geniet van een heerlijke portie oesters gevolgd door een rijkelijk gevulde vissoep. Het is zelfs behoorlijk warm in het decemberzonnetje. It does not get any better than this.

Na de lunch bestellen we een taxi via de eCabs app die ons naar het Ħal Tarxien Prehistoric Complex brengt. De vier megalithische tempels van Tarxien werden in 1913 ontdekt door een landbouwer en zijn volgens archeologen tot stand gekomen tussen 3600 en 2500 v.C. Om de site zo goed mogelijk tegen de natuurelementen te beschermen is de ganse site overdekt met een indrukwekkende tentconstructie. Ik ben vooral onder de indruk van het beeldhouwwerk dat op deze site gevonden is. Prachtige geometrische patronen die een altaar versieren, maar ook veel afbeeldingen van dieren. Het meest bijzonder is toch wel het bizarre corpulente beeld waarvan enkel de onderzijde bewaard is gebleven en dat bestaat uit een soort rok met daaronder dikke kuiten en voeten. Uiteraard staat deze bijzondere site op de UNESCO werelderfgoedlijst.

Na ons bezoek aan dit boeiende tempelcomplex wandelen we door een niet-toeristische buitenwijk naar het mooie Birgu. We komen uit bij de Vittoriosa Yacht Marina en krijgen bij het DATE Art Cafe een gratis glühwein aangeboden. Daar zeggen we geen neen tegen. Via een brug steken we de inham van de haven over en we genieten van het prachtige licht van de ondergaande zon op de indrukwekkende versterkingen. We beklimmen de versterkingen van het Malta at War museum en genieten van de mooie zonsondergang.

Nadat we de zon hebben zien ondergaan dalen we opnieuw af naar de waterkant en nemen we een watertaxi (een soort gemotoriseerde gondel) van Birgu naar Valletta. We nemen de Barrakka Lift naar de Barrakka Upper Gardens en genieten van de schoonheid van het blauwe uurtje. Echt waar, wat een feest voor de zintuigen is Malta!

We zijn een beetje moe na een goedgevulde dag en laten de eerdere plannen om ons op te dirken voor het avondeten varen. We besluiten gewoon richting het hotel te wandelen en op goed geluk ergens iets te gaan eten. En zo belanden we op een terras in één van de vele gezellige straatjes van Valletta voor een aperitiefje. Ik heb dorst en zin in iets gezonds, dus bestel ik me een vers geperst appelsiensapje.

Aangezien het snel afkoelt, besluiten we voor het avondeten toch maar binnen te gaan zitten. We vinden een tafeltje bij restaurant Taste, alwaar de bediening een ietwat slordige en ongeïnteresseerde indruk maakt. Gelukkig is de risotto die ik besteld heb heerlijk!

Acquerello Risotto, caramalised cauliflower, guanciale, comté, raisin and caper purée:

Taleggio Agnolotti, black truffle, brown butter, almonds:

Een fijn einde van een mooie dag.

Op minder dan een half uur zijn we van het centrum van Valletta bij Mdina. Daar aangekomen moeten we onze chauffeur vriendelijk verzoeken om ons aan de toegangspoort van Mdina af te zetten en niet op een oprit van een huis in the middle of nowhere. Geen idee welke gps applicatie de man gebruikt, want googlemaps leidt ons mooi naar de correcte ingang van deze middeleeuwse ommuurde stad. Mdina is echter veel ouder dan de middeleeuwen. Er zijn sporen van bewoning terug gevonden die dateren van rond 4000 voor Christus en ook de Feniciërs en de Romeinen lieten hier hun sporen achter. Deze voormalige hoofdstad van Malta ligt in het centrum van het eiland op een hoogte van ongeveer 225 meter en telt zo’n 400 inwoners. De stad is echt een pareltje, een bezoek meer dan waard.

Uiteraard start ik mijn kennismaking met Mdina in de openbare toiletten vlak voor de ingang, die zeer proper en goed uitgerust zijn. Iets wat mijn kleine blaas en ik uiteraard weten te waarden. We lopen de ommuurde stad binnen langs de prachtig barokke toegangspoort gebouwd in 1724 naar een ontwerp van de Franse architect Charles François de Mondion. Want ja, ook de Fransen hebben een tijdje op Malta verbleven.

In de smalle straatjes van de stad waan je je meteen in een andere eeuw. Prachtig! Al zou het geheel nog een tikkeltje mooier zijn, mochten de straten volledig verkeersvrij zijn, met uitzondering voor laden en lossen, uiteraard. Al die lelijke auto’s verstoren het beeld van een charmant middeleeuws stadje toch wel stevig.

We bezoeken eerst het Mdina Cathedral Museum, gelegen in een prachtig barok gebouw en vervolgens de Saint Paul’s Cathedral. Het museum komt een beetje ouderwets over en sommige kunstwerken zijn aan restauratie toe, maar het gebouw zelf is indrukwekkend en leert ons weer wat bij over de tumultueuze geschiedenis van dit eiland. Bovendien kost een toegangstickets weinig geld.

De kathedraal zelf, die volgens de traditie staat op de plek waar de Romeinse gouverneur Publius Sint Paulus ontmoette na zijn schipbreuk op Malta, is magnifiek. Ook hier is de grond bedekt met graven en zijn we overdonderd door de barokke pracht en praal. Die ridders van Malta zaten duidelijk niet verlegen om fondsen.

Lunchen doen we in het Italiaanse restaurant Trattoria AD 1530. Mijn vriend en ik bestellen een cocktail als aperitief. Een lekkere whisky sour gaat er altijd in. We genieten allebei van de lunch van de dag: een lekkere verse pasta met hertenragout. Heerlijk!

Na de lunch begeven we ons buiten de omwalling van Mdina voor een bezoek aan het Domvs Romana met zijn prachtige mozaïekvloeren. Ongelooflijk dat deze site pas in 1881 herontdekt werd. Om de mozaïeken te beschermen en aan het publiek te kunnen tonen, werd een museum gebouwd dat opende in februari 1882. Daarmee werd dit museum het eerste gebouw in Malta specifiek opgetrokken voor een archeologische site. Het museum bevat een mooie collectie Romeinse beelden en geeft wat meer uitleg over het voormalige Arabische kerkhof dat zich na de afbraak van de Romeinse villa op deze site bevond.

Onze volgend stop in Rabat zijn de Catacomben van Sint Paulus, een ongelooflijke site met talloze ingangen naar catacomben, waar zich vroeger zowel christelijke, joodse als heidense graven bevonden. De catacomben zijn volledig ontdaan van menselijke resten, wat ze natuurlijk een pak minder spectaculair maakt dan de catacomben van Parijs. We leren bij over de begrafenisrituelen die in deze catacomben plaatsvonden: vroeger moesten de familieleden van de overledenen in de catacomben zelf een maaltijd verorberen naast het lijk van hun onlangs overleden familielid. De maaltijden werden echter almaar exuberanter tot één of andere kerkleider een einde aan dit gebruik maakte. Tijdens de bombardementen op Malta tijdens de tweede wereldoorlog werden de catacomben (toen wel nog vol met menselijke beenderen) als schuilkelders gebruikt. Creepy.

Er zijn zoveel verschillende ingangen naar de catacomben op deze site dat al die ondergrondse ruimtes op den duur wat op mekaar beginnen te lijken. We laten de laatste ingangen achter ons, verlaten de site van Sint Paulus en besluiten nog even binnen te wippen bij de catacomben van Saint Cataldus, die je kan bezoeken voor een vrije bijdrage. De oude dame die de kerk en de catacomben bewaakt, is heel vriendelijk en wijst ons de weg naar de ingang. Een ideale plek voor een eerste kennismaking met de catacomben van Rabat als je niet veel tijd hebt.

We sluiten ons bezoek aan Rabat en Mdina af met een kleine avondwandeling door de pittoreske straten van Mdina. Eens de zon weg is, begint het echter af te koelen en besluiten we de taxi terug te nemen naar Valletta. We nemen een taxi die aan de toegangspoort staat te wachten betalen maar liefst tien euro meer voor deze rit dan deze ochtend. Toch beter de app gebruikt…

Terug in het hotel nemen we een warme douche om wat op te warmen en kleden we ons een beetje warmer voor het avondmaal. Het restaurant vlakbij ons hotel dat we in gedachten hadden, is echter spijtig genoeg volzet. Op goed geluk belanden we bij het vriendelijke Italiaans restaurant Da Pablo, waar ze gelukkig nog plek buiten op het terras hebben, want binnen zit het helemaal vol. We twijfelen even of we het aandurven, maar met een jas aan is het eigenlijk heel aangenaam buiten zitten. Nog niet zo vaak een terras gedaan ‘s avonds in december! Ik heb niet zoveel honger, dus bestel ik oesters (of course) en een voorgerechtje met octopus. De octopus is fenomenaal lekker en de glazen wijn worden royaal bijgeschonken. En de klap op de vuurpijl: het restaurant heeft het album Night Owls van Vaya Con Dios op repeat staan. Pure nostalgie!

Na het avondmaal belanden we in een piepklein barretje waar we allebei een lekker glaasje wijn drinken. We sluiten de avond af met een avondwandeling en ik koop me stiekem nog een gelato. Als kers op de taart van een zalige dag.