Ik heb Coffee and Cookies ook uitgekozen omdat het zich vlakbij ons plan B voor vandaag bevindt: Topographie des Terrors. Het grauwe weer past perfect bij de sfeer van deze plek: bijzonder deprimerend. Net als de vorige keer ben ik erg onder de indruk van ons bezoek. Ik denk dat het in deze tijd meer dan ooit belangrijk is om zulke plekken te bezoeken en te beseffen tot welke gruweldaden mensen in staat zijn. Het is belangrijk dat om te zien waartoe onverdraagzaamheid en totalitaire regimes leiden. Het boezemt me angst in dat de polarisatie in onze samenleving steeds sneller toeneemt. En waarom? Omdat iemand anders is dan wij? Terwijl de meeste mensen allemaal hetzelfde willen: een comfortabel, liefdevol leven omringd door vrienden en familie. Ik blijf erbij dat wij mensen meer gemeenschappelijk hebben, dan dat we van elkaar verschillen. Alleszins laat de oorlog in Oekraïne en andere plekken op deze wereld zien dat de gruwel nog steeds niet uit de wereld is. Het ene broedervolk dat het andere uitmoordt, het is amper te vatten.

De regen blijft ook na ons bezoek aan houden en we bestellen een taxi om ons naar onze lunchplek te brengen. Ik heb een tafel gereserveerd bij Yosoy tapas, omdat dit mij een leuke verwijzing leek naar onze vorige trip naar Barcelona. En die keuze blijkt een schot in de roos. Yosoy tapas is een gezellige plek en de tapas zijn heerlijk. We genieten!

Coliflor marinada al horno con nueces y granada:

Pan con tomate:

Albóndigas;

Cordero con yogurt de azafran y emulsión de guisantes con menta:

Croquetas de jamón ibérico:

Hongos de temporada con hierbas:

Gambones al ajillo, papas bravas con su salsa, pulpo a la gallega:

µ

Pulpo a la gallega:

Tarta de almendras con salsa de naranja y nata:

Na onze behoorlijk uitgebreide lunch wandelen we nog even rond in hof Haus Schwarzenberg en de Hackesche Höfe en zo krijgen we toch nog een portie street art te zien. Het geplande bezoek aan de Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche schrappen we van het programma wegens te weinig tijd. We bestellen een taxi die ons komt ophalen in de gietende regen. Na een korte tussenstop om onze bagage af te halen en staan we na een vlotte rit opnieuw op Brandenburg Airport. De security verloopt trager dan we gewoon zijn, vooral omdat er wat rare vogels voor ons staan aan te schuiven die heel hun hebben en houden in hun handbagage hebben gestoken en bijgevolg alles moeten uitladen onder het strenge oog van een veiligheidsagent van de luchthaven. Maar al bij al geen klagen over deze mooie en moderne luchthaven.

Ik laat me in de tax free shop verleiden tot de aankoop van Mozartkugeln en we drinken nog iets op de luchthaven zelf om de tijd tot boarding te overbruggen. Tot onze verbazing blijkt dat we zelfs maar nipt op tijd zijn voor boarding, want het scherm geeft al ‘last call’ aan. Duitse efficiëntie zeker? We nestelen ons in onze vliegtuigzetels en daarmee zit ons Berlijns avontuur erop. Al ben ik zeker dat ik in de toekomst nog zal terugkeren naar deze fascinerende wereldstad.

Vandaag staat een bezoek aan het Neues Museum op het programma. Onze vrienden hebben samen met hun kinderen een aantal jaren geleden Egypte bezocht en zijn net zoals mijn vriend en ik gefascineerd door de tijd van de farao’s. Dan mag een bezoek aan dit museum natuurlijk niet ontbreken. Wat deze plek voor mij zo bijzonder maakt, zijn de zichtbare littekens van de bombardementen tijdens Tweede Wereldoorlog. Het gebouw zelf bleef na de oorlog een ruïne tot de DDR een poging deed om het gebouw herop te bouwen in 1986. Uiteindelijk vielen die werken stil na de val van de muur en kon de reconstructie pas echt goed beginnen in 1997. In het museum zelf zijn her en der nog vroegere muur- en plafondschilderingen te bewonderen. Echt een fantastische plek en dan heb ik het nog niet eens gehad over de collectie, die we ook zeer wisten te smaken. Met als hoogtepunt natuurlijk de buste van Nefertite, de prachtige, maar raadselachtige koningin die samen met haar echtgenoot een nieuwe monotheïstische godsdienst uit de grond stampte, die echter ten onder ging met het einde van de regeerperiode van de ‘ketterse’ farao. Het is trouwens enkel toegelaten foto’s te maken van de buste op een zeer eerbiedwaardige afstand, dus pluspunten voor de persoon die op de foto’s hieronder Nefertite weet te vinden. Een eervolle vermelding gaat naar de gouden ceremoniële hoed die in de prehistorie dienst deed als maan- en zonnekalender.

We nemen de tijd voor ons bezoek, want ik heb geen reservaties voor deze namiddag gemaakt. Als optie hou ik een bezoek aan het Tränenpalast achter de hand (gratis te bezoeken en geen reservatie nodig), maar als het mooi weer is, kunnen we ook een boottochtje maken ter compensatie van de gemiste catamarantocht gisteren.

Rond half twee staan we opnieuw buiten en de magen van de pubers rammelen. We wandelen naar het Humboldtforum voor een lunch in Bistro Lebenswelten, een bijzonder drukke self service zaak met een kwaliteitsvol aanbod en een zeer mooie salad bar. Kijk, zo kan het dus ook! Ik heb na het copieuze ontbijt niet zoveel honger, dus hou het bij een soepje. Alhoewel soepje, mijn kom soep is echt gigantisch en boordevol groentjes. Lekker!

De weergoden zijn ons nog steeds gunstig gezind, dus worden de plannen voor een bezoek aan het Tränenpalast ingeruild voor een boottochtje. We zijn jammer genoeg net te laat en zien de eerste boot onder onze neus vertrekken, maar gelukkig komt de volgende een kwartier later aan. De boot volgt hetzelfde parcours dat mijn vriend en ik al eerder aflegden in 2010. Toch jammer van die catamaran, want die had ons langs een heel andere route gebracht. Onze gids doet zijn best om zowel in het Duits als het Nederlands toelichting te geven bij de gebouwen die we passeren, maar het valt op dat zijn uitleg in het Duits veel uitgebreider is dan die in het Engels. Gelukkig versta ik redelijk goed Duits, maar onze pubers haken na een tijdje helemaal af, want ze verstaan er niets van.

Na genoten te hebben van ons boottochtje is de namiddag al goed gevorderd. Het is al kwart na vier gepasseerd. We besluiten van de mooie dag te profiteren om de benen te strekken en te voet naar Markthalle Neun te gaan. Vanavond is het daar immers Street Food Thursday en ik heb online gelezen dat het daar dan gewoonlijk bijzonder druk is. Street Food Thursday start om vijf en we zouden ongeveer rond kwart na vijf aankomen. Dat lijkt mij ruimschoots op tijd om er een fijne avond van te maken.

We genieten van de wandeling die ons langs Bethaniendamm voert, een langgerekt groen park dat vroeger een kanaal was dat de Spree met het Landwehrkanal verbond en tegelijkertijd de grens tussen Oost- en West-Berlijn vormde. Fijn, zo’n groen spoor doorheen het midden van de stad.

Om kwart na vijf komen we aan in Markthalle Neun en tot onze grote verbazing is het daar al bijzonder druk. Ik moet ook eerlijk toegeven dat ik de overdekte markthal op basis van de foto’s die ik online vond, iets groter had ingeschat. Ik verwachtte een tweede Mercat La Boquería, maar Markthalle Neun is veel kleiner en de weinige picknickbanken bieden geen plaats voor ons gezelschap van zes. Ik begin me al schuldig te voelen dat ik deze plek heb voorgesteld voor het avondmaal, maar besluit me niet te laten kennen en even geduld uit te oefenen tot er een plek vrij komt. En jawel, na tien minuutjes wachten, slaag ik erin een plaats voor vier personen te veroveren. Ik wuif naar mijn gezelschap (we hebben ons wat verspreid om onze kansen op een zitplaats te verhogen) dat ze mij kunnen vervoegen. Op zich is het niet zo erg dat we maar plek hebben voor vier personen, want er is altijd wel iemand weg naar een standje om eten of drinken te halen. En het geluk is aan onze kant, na een tijdje komen er twee plaatsen vrij aan de picknicktafel vlak naast ons en kunnen we toch met zessen samen zitten.

We proberen allerlei verschillende gerechtjes: dumplings, tacos, okonomiyaki, Oekraïense pannenkoeken, ceviche en een kaasschotel als dessert. Aan alle standjes is het druk, maar we moeten nergens echt lang wachten. En natuurlijk drinken we daarbij enkele heerlijke biologische wijntjes aan een zeer scherpe prijs. Ik begrijp volkomen waarom dit zo’n populaire plek is. Rondom ons horen we trouwens ongeveer alle talen ter wereld, dus ik vermoed dat deze plek ook in de toeristische gidsen staat. Na een tijdje hebben we de ganse tafel voor ons zessen en komen er zo nu en dan mensen vragen of ze even bij ons mogen aanschuiven. Met acht aan zo’n picknicktafel gaat net, al is het wel wat krap zitten en zo maak ik kennis met een Turkse jongedame en haar ouders, die op bezoek waren in Berlijn. We hebben echt een supertof gesprek. Turkse dames zijn geweldig!

Van al die wijntjes moet een mens naar het toilet en daar ontmoet ik een zeer sympathieke Zuid-Amerikaanse toiletmeneer. Nadat hij me eerst teruggestuurd heeft omdat ik geen eurostuk bij me heb om te betalen, mag ik bij terugkomst direct doorlopen naar de mannentoiletten en kan ik zo de lange wachtrij bij de vrouwen overslaan. Dankbaar sla ik na mijn sanitaire stop een praatje met hem in het Spaans. Uiteraard vindt hij het geweldig dat ik Spaans kan en wanneer ik hem zeg dat ik uit België kom, zegt hij spontaan dat ze in België heel knappe vrouwen hebben. Haha, zo’n compliment is altijd welkom! Bij mijn tweede toiletbezoek van de avond krijg ik zowaar de VIP-behandeling: ik mag naar het kraaknette toilet voor het personeel gaan, uitgerust met lekker geurende handzeep. Fan van deze toiletmeneer!

Ik durf gerust zeggen dat Markthalle Neun één van de hoogtepunten van mijn bezoek aan Berlijn is. Heerlijk eten en supertoffe vibe. Wel blij dat ik na al die wijntjes gewoon de taxi naar ons appartement kan nemen.

Geen taxirit vandaag, want het Jüdisches Museum bevindt zich op wandelafstand. In tegenstelling tot ons bezoek in 2010 nemen we nu uitgebreid de tijd om dit museum te bezoeken. De bijzondere architectuur ontworpen door Daniel Libeskind maakt ook nu weer indruk. De Holocaust Tower en de Garden of Exile tonen hoe architectuur een gevoel van desoriëntatie en verlies kunnen uitdrukken. Zeer krachtig. Net zoals de akelige installatie ‘Shalekhet – Fallen Leaves‘ van Menashe Kadishman, waarbij je door je eigen stappen een geluid van rammelende ketenen voorbrengt.

Ik moet zeggen dat van de collectieopstelling zelf me niet zoveel was bijgebleven na ons vorige bezoek, wellicht te wijten aan het hoge tempo dat we toen noodgedwongen moesten aanhouden. Ik vermoed dat de ganse scenografie ondertussen grondig hertekend is, want ik had in geen enkele zaal (buiten natuurlijk de Holocaust Tower en de Garden of Exile) een gevoel van herkenning. Wat ik alleszins apprecieer aan dit museum is dat de focus niet enkel ligt op de Holocaust, een gruwelijk onderdeel van de joodse geschiedenis, maar dat het museum ook aandacht besteedt aan de eeuwenlange, boeiende geschiedenis van de joodse volkeren in Europa. Een mooie gelegenheid om wat bij te leren.

Na een dikke twee uur stonden we opnieuw buiten en tot onze vreugde schijnt de zon zelfs! Tijd voor de middagpauze! Al zijn we duidelijk niet de enigen die nood hebben aan een pauze. De eerste twee plekken waar we passeren zitten stampvol. Gelukkig komen we dankzij googlemaps terecht in het, op ons zessen na, volledig lege café Nea, een gezellige kleine plek met huisgemaakte broodjes en taarten. Ik eet er heerlijke overnight oats met vers fruit en deel vervolgens met mijn vriend een carrot cake als dessert. De uitbaatster deelt ons mee dat ze de walnoten vergeten is in haar carrot cake en verontschuldigt zich daar uitgebreid voor. Na de cake zelf geproefd te hebben, weigert ze zelfs ons de cake aan te rekenen, terwijl mijn vriend en ik die nochtans echt wel ok vinden.

Ook na de lunch blijven de weergoden ons goedgezind en trekken we naar Checkpoint Charlie. Eigenlijk had ik voor deze namiddag een catamaran trip van drie uur geboekt, maar tijdens het ontbijt gisterenochtend in Star Bäckerei kreeg ik telefoon om te melden dat de catamaran trip geannuleerd was. Doodjammer, want het is vandaag ideaal weer voor zo’n trip. En laten we eerlijk zijn, Checkpoint Charlie is maar een mager alternatief voor een catamantocht. Ik ben sowieso geen fan van deze hypertoeristische en behoorlijk fake plek, maar goed, bij een eerste bezoek aan Berlijn (en dat is het voor onze vrienden) moet je hier toch even passeren. Ik neem wat foto’s van een kortgerokte poserende jongedame waarna we verder wandelen.

Op ons pad komen we de Deutscher Dom tegen, waarvan de functie ons eerst niet echt duidelijk is. Aangezien de inkom gratis is, stappen we binnen voor een bezoek aan deze kerk in de hoop de toren te kunnen beklimmen en van een mooi uitzicht te kunnen genieten. De kerk blijkt echter een museum te zijn gewijd aan de parlementaire geschiedenis van de Deutscher Bundestag, het Duitse federale parlement. De tentoonstelling is voornamelijk in het Duits en te gedetailleerd om ons te kunnen boeien. We nemen een paar foto’s van de tieners aan het spreekgestoelte en staan snel weer buiten.

Vervolgens brengen we een bezoek aan Rausch Schokoladenhaus, een bijzonder indrukwekkende chocoladewinkel met een cafetaria, een atelier en ontelbaar veel soorten chocolade in allerlei vormen. Ik poseer bij een chocolade versie van de Brandenburger Tor en trakteer mezelf op een chocolade lolly. Onze vriendin koopt er allerlei souvenirs voor haar familie. Toch blijf ik erbij: er is geen betere chocolade dan Belgische chocolade!

De lucht begint spijtig genoeg opnieuw te betrekken, maar tot bijna vlak voor de Gemäldegalerie houden we het min of meer droog. Ik heb namelijk tickets voor een bezoek aan de tentoonstelling van Hugo van der Goes gereserveerd, kwestie van onze Vlaamse topstukken ook in het buitenland te bewonderen. Het is erg druk en warm in de tentoonstellingszalen en ik krijg een terechtwijzing van een overijverige zaalwachter dat ik mijn vestje niet over mijn arm mag hangen, maar rond mij moet binden. Dat doe ik dan maar, want ik begrijp dat zaalwachters met al die klimaatacties tegenwoordig wat zenuwachtiger zijn dan gewoonlijk. De tentoonstelling zelf is trouwens fenomenaal. Een dikke, dikke aanrader. Hugo van der Goes is echt een topkunstenaar.

Eigenlijk was mijn oorspronkelijke plan enkel de Hugo van der Goes tentoonstelling te bezoeken, maar we kunnen het niet laten ook de rest van de kunstwerken in de Gemäldegalerie te bewonderen. Het aanbod aan topkunstenaars (Brueghel, Rubens, Jordaens, Botticelli) is alleszins overdonderend! De zoon van onze vrienden ontdekt er zowaar het schilderij met spreekwoorden van Brueghel waarover hij op school een taak heeft moeten maken. Toegegeven, veel spreekwoorden herken ik niet in het schilderij. Gelukkig is er wikipedia! En zo blijft er jammer genoeg geen tijd meer over voor de geplande wandeling in Tiergarten. Niet dat ik dat heel erg vind, want de meeste bomen in het park staan er maar kaal bij. Veel leuker om op een mooie zomerdag door dit park te struinen.

We wandelen via het Sony Center (waarvan het binnenplein spijtig genoeg een gigantische bouwwerf is) en de Potsdamerplatz naar onze eindbestemming voor vandaag: Paulaner Wirtshaus Berlin, een Beiers restaurant waar we een Paulaner Brotzeit Platter en een Paulaner Wirtshaus Pan bestellen om onder ons zessen te delen. Eigenlijk heb ik na deze calorierijke overdaad (dat Duitse eten is echt wel stevig) meer dan genoeg gegeten, maar onze vrienden hebben altijd nog een plekje voor dessert, dus kan ik het niet laten nog enkele bescheiden hapjes mee te eten van het Paulaner Dessert Platter. Enfin, honger hebben we hier nog niet geleden.

Een taxirit later zijn we terug op ons ondertussen vertrouwde appartement. Na nog een paar spelletjes Black stories kruipen we in bed om uitgerust te zijn voor onze laatste volledig dag in Berlijn.

De vlucht verloopt vlotjes en iets voor zes uur komen we in de gloednieuwe luchthaven Berlijn Brandenburg aan. Al snel rollen onze koffers van de bagageband en dan begint de zoektocht naar een taxi. In heel de lange, lange rij taxi’s valt er geen enkele taxi geschikt voor zes personen te bespeuren. Heel bizar, want op elke luchthaven ter wereld staan er wel van die busjes om iets grotere gezelschappen te vervoeren. Niet dus in Berlijn. Gelukkig heeft mijn vriend op voorhand de taxi-app Free Now geïnstalleerd en kan hij in de app aangeven dat hij een taxi voor zes personen nodig heeft. De taxi is er verbazingwekkend snel en brengt ons in een veertigtal minuten naar het appartement dat we gehuurd hebben, niet ver van Checkpoint Charlie in de statige Friedrichstraße.

Het appartement zelf is gelegen in een prachtig historisch gebouwencomplex, maar wat een gedoe met de verhuurders, zeg! Ik heb mij op voorhand zeker vier keer akkoord moeten verklaren met steeds veranderende en steeds strenger wordende huisregels. De verhuurders waren er duidelijk niet gerust op dat wij ‘s nachts geen wilde feestjes zouden geven. En alhoewel ik ze gerust gesteld had dat wij geen plannen in die zin hadden, bleef ik maar berichten krijgen die benadrukten dat we muisstil moesten zijn. Uiteindelijk krijg ik de dag van ons vertrek een bericht dat de onderbuur erg gevoelig is voor lawaai en dat we in het appartement zelfs niet met onze schoenen aan mogen rondlopen. Mais enfin.

Gelukkig klopt de uitleg over hoe we de sleutels uit het kluisje moeten krijgen als een bus en blijkt het appartement zeer mooi en ruim te zijn met twee afzonderlijke badkamers. We trekken onze schoenen uit en installeren ons in het appartement. We worden bij onze aankomst meteen al gespot door de onderbuur die duidelijk op de loer ligt om de huurders van het appartement boven haar te spotten en krijgen van haar opnieuw de boodschap mee dat we geen geluidsoverlast mogen veroorzaken. Al goed dat we een goed gevuld programma hebben en niet van plan zijn veel tijd op dat appartement te besteden.

We hebben honger gekregen van de trip en ik zoek een restaurant in de buurt. Mijn oog valt op restaurant Mama Cook en ik weet onze vrienden, die niet zo’n fan zijn van exotisch eten, te overtuigen om daar te dineren. En amai, wat een toprestaurant. Het finger food valt bij iedereen in de smaak, mijn mojito is fantastisch en ook de hoofdgerechten zijn heerlijk (al zijn sommige sausjes net iets te pikant voor onze vrienden). Ik bestelde een Aziatische Surf and Turf met noedels die ik helaas moet afstaan aan L, de dochter van onze vrienden. K had heel dapper een noedelsoep besteld, maar die blijkt toch iets te pikant voor haar te zijn. Gelukkig ben ik een grote fan van noedelsoep en smaakt de soep mij voortreffelijk.

Voldaan keren we terug naar ons appartement alwaar we op fluistertoon nog wat black stories spelen om vervolgens op tijd in bed te kruipen. We hebben morgen een drukke dag voor de boeg!

Toch besloten we het erop te wagen en de steile klim naar boven aan te vangen. Bezweet kwamen we een tiental minuten later bij de kassa aan. Het geluk was aan onze kant, want de rondleiding ging net beginnen en we kochten de twee allerlaatste kaartjes voordat de kassa sloot. En zo maakten we kennis met dit magnifieke kasteel met een al even fabuleus uitzicht. Het kasteel onderging nog niet zo lang geleden een ingrijpende restauratie. In de loop der jaren was de constructie langzaam beginnen wegzakken en er waren grote stabiliteitswerken nodig om de verzakking tegen te gaan. De gids wees ons op de scheuren in de muren, die nu gelukkige gestopt zijn met groeien.

Absoluut een bezoek waard!

Een uitgebreid verslag volgt nog, nu verdient mijn cursus Spaans voor een dag of twee mijn volledige aandacht. Mijn Duits is er de voorbije dagen beslist op vooruit gegaan, jammer genoeg kan dat niet van mijn Spaans gezegd worden.

De eerste paar honderd kilometers door Denemarken verliepen prima. We stopten even onderweg voor een middagpauze, maar het Deense restaurant zag er zo vies uit dat we beslisten om door te rijden naar Duitsland, het land van de Propere Toiletten, en daar iets te eten. Na ons middagmaal met erwtensoep en spaghetti bolognese in een superproper Duits wegrestaurant was het echter uit met de pret. Rond Hamburg zat alles vast. We kwamen in een geweldige file terecht en konden niets anders dan lijdzaam toezien hoe de minuten en uren wegtikten, terwijl we allebei de volgende dag op het werk verwacht werden.

Na zowat drie uur vertraging opgelopen te hebben en enkele fikse regenbuien getrotseerd te hebben, was het ergste fileleed achter de rug. Mijn vriend ging stevig op de gaspedaal staan in de hoop ons toch nog voor middernacht thuis te krijgen. Wat uiteindelijk net niet lukte.

Oja, onderweg kwamen we de beste toiletten ooit tegen. Het was een heel ingenieus systeem, met zo’n poortje waar je enkel door kan als je er een stuk van vijftig cent in gooit. Maar je moet je geen zorgen maken als je het correcte bedrag niet hebt, want de machine geeft ook wisselgeld terug. Nadat je de munt ingeworpen hebt, krijg je een ticketje. Eerst was me niet helemaal duidelijk waar dit voor diende, maar het bleek dat je als klant van de winkel of het wegrestaurant dit ticketje opnieuw kon inwisselen voor vijftig cent of opsparen tot je er genoeg had om er een gratis tas koffie mee te kopen (de ticketjes bleven één jaar geldig). Zo gaan klanten altijd gratis naar het toilet. Het toilet zelf beschikte trouwens over een ronddraaiende zelfreinigende bril. De kranen en de paper towel dispenser (hoe heet zoiets in godsnaam in het Nederlands?) waren beide te bedienen via sensoren. Heel hygienisch omdat je niets hoeft aan te raken. Wanneer wordt dit systeem in de Belgische wegrestaurants ingevoerd?

En terwijl we ons onderweg de hele tijd zaten af te vragen, waarom we zoveel auto’s zagen rondrijden met de letters WOA op hun achterruit geplakt, leverde één Google zoekopdracht ons het antwoord: Wacken Open Air. Ah, the internet, isn’t it a lovely invention? Hoe deden de mensen dat vroeger?