Voor de lunch werden we getrakteerd op brood met een overdaad aan verschillende soorten beleg, quiches en vers gemaakte soep. Het leuke aan de lunch was dat die voor de verandering eens niet uit voorgesmeerde broodjes bestond, maar dat je zelf kon kiezen welk beleg jouw voorkeur had. Al focuste ik mij vooral op de soep en de quiche. Ik was zo druk aan het babbelen dat ik helemaal vergat foto’s te maken van de lunch. Jullie zullen dus jullie verbeelding moeten gebruiken.

Na de lunch waren er nog twee workshops gepland, eentje gewijd aan onze gemeenschappelijke uitdagingen en een tweede gewijd aan hoe we onze onderlinge samenwerking konden versterken.

Om 15.30u schreven we de laatste conclusies op en haastten we ons naar de aula van M voor de lancering van Horizon 2035 door minister Gennez.

We sloten de dag af op het geweldige dakterras van M waar we genoten van een hapje en een drankje van de geweldige Laura Massa. Er waren ook nog rondleidingen in M voorzien, maar het was zo gezellig op het dakterras dat ik die helemaal uit het oog verloor. Ik zal nog eens moeten terugkomen op een later moment!

Na de verwelkoming kregen we een rondleiding achter de schermen van M. Iets wat mijn vriendin en ik vele jaren geleden al eens deden, maar ondertussen was er genoeg veranderd om de rondleiding boeiend te houden. Vooral op het vlak van energiebesparing heeft de ploeg van M inspanningen gedaan.

Vervolgens kregen we een rondleiding doorheen de tentoonstelling van Sarah Smolders en de tentoonstelling Alias, die in het teken van fictieve kunstenaars stond. Bij beide tentoonstellingen is een woordje uitleg van een gids echt geen overbodige luxe. Ik vond de concepten achter Alias erg boeiend, maar ben er zeker van dat ik deze zonder gids niet gecapteerd zou hebben.

Na de rondleidingen was het tijd om de inwendige mens te versterken. En zo belandden we op het terras van Bite Leuven. Altijd lekker daar!

Na de middag moest ik nog wat werken, dus nam ik afscheid van mijn vriendin en wenste haar en haar gezin meteen een fijne vakantie toe.

Ook de tentoonstelling DOKA zelf wekte gemengde gevoelens bij mij op. De selectie van de werken uit de collectie vond ik zeker intrigerend en er zaten echt een paar pareltjes tussen. Maar de truc met de afwisseling tussen het rode licht en de gewone museumbelichting vond ik eerlijk gezegd een beetje té ‘in your face’. Ik had niet het gevoel dat de rode versie van de kunstwerken een grote meerwaarde betekende voor de beleving van de toeschouwer. Integendeel, er gaat gewoon veel verloren als je een werk in zo’n onnatuurlijk licht bekijkt.

Gelukkig was de Dieric Bouts tentoonstelling waar we nog even langs liepen vlak voor sluitingstijd wel fantastisch. Blij met dit kleine voorsmaakje. Ik kom begin 2024 nog eens terug om de tentoonstelling op het gemak te bekijken.

Mijn vriendin en ik sloten de avond af met een drankje bij Studio 31. Al had ik eigenlijk de cava terug moeten sturen, wegens afkomstig van een fles die duidelijk al te lang had open gestaan. Enfin, volgende keer een andere drankgelegenheid opzoeken.

Met een rustige zondag in het vooruitzicht had ik me ingeschreven voor een rondleiding van curator Marjan Debaene door de prachtige tentoonstelling Albast. Het is altijd interessant om de curator zelf aan het woord te horen. En amai, het enthousiasme van deze dame werkte aanstekelijk. Het was duidelijk dat Marjan nog uren had kunnen vertellen over de mysteries en de schoonheid van albast. Ik ontdekte nog veel meer details tijdens deze rondleiding dan bij mijn vorige bezoek. En ik ben er zeker van dat ik nog een keer zal terug keren voor een derde bezoek.

Na het bezoek trakteerde ik mezelf op een caramel apple porridge bij Oats Day Long in de Tiensestraat. En amai, dat smaakte! Al denk ik dat al die heerlijke karamel het gezondheidsgehalte van deze porridge toch stevig naar beneden haalde.

We startten de avond met een glaasje, luisterden naar de speeches en trokken vervolgens de museumzalen van M in om al dat schoons met eigen ogen te aanschouwen.

Persoonlijk was ik erg onder de indruk van deze tentoonstelling, een samenwerking tussen M Leuven en het Louvre. De tentoonstelling brengt een indrukwekkende hoeveelheid topstukken bij mekaar en zet de schijnwerpers op een materiaal dat iet of wat in onbruik is geraakt. Het zachte, soms zelfs lichtdoorlatende albast laat zeer fijne bewerkingen toe met ongelooflijk gedetailleerd beeldhouwwerk als resultaat.

M brengt de schitterende historische werken samen met hedendaagse werken van de Belgische kunstenares Sofie Muller. Sofie Muller contrasteert de ruwheid van de net ontgonnen albastknol tegenover de fluwelen zachtheid en schoonheid van het gepolijst eindproduct. Fascinerend en tegelijkertijd fragiel werk.

Tot mijn grote verbazing was mijn kameraad minder onder de indruk van de tentoonstelling dan ikzelf. Veel van de tentoongestelde werken waren religieuze kunst. Religieuze kunst kenmerkt zich inderdaad soms door een zekere afstandelijkheid ten opzichte van de toeschouwer. Per slot van rekening wordt hier het goddelijke afgebeeld. Mijn kameraad waardeert kunst meer om de gevoelens die het losmaakt en de werken in albast slaagden er niet in hem te raken. Toegegeven, deze tentoonstelling is er vooral eentje van virtuositeit, toch zijn er meer dan genoeg werken die naar mijn mening een gevoelige snaar bij de toeschouwer zullen raken.

Maar oordeel vooral zelf.

We liepen ook nog even langs de tentoonstelling van Kato Six, wiens beeldentaal ik niet altijd begrijp, maar die me wel fascineert.

We sloten de avond af met een theetje in café Barbóék in M en wandelden samen op het gemak terug naar het station.

Het werk van Naufus Ramírez-Figueroa uit Guatemala vond ik erg poëtisch, maar niet altijd even makkelijk om te doorgronden. Al hoeft dat geen bezwaar te zijn om te genieten van zijn werken, die visueel erg sterk zijn en een eigen beeldtaal lijken te creëren..

Nu ik toch in M was, nam ik ook een kijkje bij de tentoonstelling van de Egyptische kunstenaar Wael Shawky. En amai, ik moet zeggen dat ik enorm onder de indruk was van de veelzijdigheid van deze kunstenaar. Heel knappe werken die verweven zijn met thema’s als identiteit, religie, politiek en geschiedenis.

The Gulf Camp project: The Wall #2:

De poppen uit de filmtrilogie Cabaret Crusades:

Fantastische houtsnedes:

Fantasierijke tekeningen:

Het werk dat Wael Shawky speciaal voor M maakte: The Gulf Camp Project: Drama

Als afsluiter van mijn bezoek nam ik een kijkje bij de werken van Open M. Open M biedt beeldende kunstenaars die een link hebben met Vlaams-Brabant of Leuven de kans om hun werk te tonen in de museumzalen van M. Het thema van deze editie is transhistoriciteit (het samenbrengen van kunst van vroeger en nu). Uit de 370 ingestuurde voorstellen maakte curator Melanie Bühler een selectie. Al de geselecteerde werken gaan over het concept en de perceptie van tijd.

Na twee jaar van een wereldwijde pandemie en de onzekerheid die ermee gepaard ging, hebben veel mensen hun gevoel voor ritme verloren. De routines die onze dagen, onze seizoenen, onze jaren hebben gestructureerd, waren er ineens niet meer. De tijd voelt anders: kromgetrokken, uitgerekt, en tegelijkertijd versneld. De kunstwerken reflecteren op hoe verschillende tijdsperioden samenkomen: hoe het verleden het heden breekt, hoe het nu aanvoelt als het verleden en hoe tijd anders kan worden ervaren, voorbij de starheid van de klok en de chronologie van geschiedenisboeken.

Hungry – Laurence Durieu:

An afternoon in 2050 – Laurence Durieu:

De genade van Dismas – Daniël Bellon:

Tsui en Sam – Muriel Verbist:

Dus bleef hij bij die ene playground performance die ik meepikte bij het binnenkomen in M waarbij drie bevallige jonge dames extreem trage bewegingen uitvoerden op een ronddraaiend platform. Hypnotiserend.

Alice Van der Wielen-Honinckx – Creatures at rest (Playground)

Vervolgens liep ik langs de tentoonstelling Bewogen om nog wat religieuze kunst mee te pikken en langs de tentoonstelling van tien werken uit de collectie van M en CERA gekozen door het publiek van M, waarbij vooral het ontstaansproces van de tentoonstelling met fascineerd.

Eikenhouten Piëta met resten van originele polychromie uit de voormalige kapel Onze-Lieve-Vrouw van Ginderbuiten in Leuven (ca 1365):

Glas-in-loodraam van de Heilige Franciscus van Assisi uit Antwerpen (1854):

Gnome, extended van Honoré d’O (1999):

Lot en zijn dochters van Pièrre Joseph Verhaghen (1780-1810):

Het parcours volgend kwam ik terecht bij Richard Long die me wist aan te spreken met zijn prachtige foto’s van door hemzelf aangebrachte sporen (platgetrapt gras, een rij stenen,…) in ontzagwekkende, verlaten landschappen. Ook de sculpturen van stenen en hout konden mij bekoren. De werken kwamen bijzonder goed tot hun recht in de mooie ruimtes van M en ik hield van de rust die ze uitstraalden.

Richard Long:

Verder naar het hoofdoel van mijn bezoek: de tentoonstelling ‘Verbeelding van het Universum‘, net als Richard Long een tentoonstelling in het kader van het KNAL! stadsfestival. Dit was het letterlijke hoogtepunt van mijn dag. Ik was zo onder de indruk van de tentoonstelling dat ik bij het einde aangekomen er nog eens een tweede keer doorliep om wat langer stil te staan bij bepaalde werken. Topstukken voor mij waren de mummiekist, de zevenduizend (7000!) jaar oude denkers van Hamangia, de schitterende wandtapijten en de talloze prachtig geïllustreerde boeken. Maar je moet mij niet geloven, ga zeker zelf een kijkje nemen.

Prachtige mummiekist van Peftjaoeneith:

De denkers van Hamangia, zevenduizend jaar oude figuurtjes uit klei, ze behoren tot de oudste prehistorische sculpturen die menselijke introspectie en verwondering weergeven:

Het Lam Gods met voorstellingen van de Scheppingsdagen, de Zondeval, de uitdrijving uit het Paradijs en de geboorte van Christus (1500-1525):

Christus als Salvator Mundi (ca 1540):

De schepping in: Bartholomaeus Anglicus, Le Livre des Propriétés des Choses (1410-1430):

Heilige Christoffel als Christusdrager (ca 1525) van Hendrik Douverman:

De legende van de Heilige Christoffel van Pieter Coecke van Aelst (ca 1550):

Het ontstaan van de Melkweg (Peter Paul Rubens) 1636-1368:

Struisvogelei met het Godenmaal van Cornelis van Bellekin (?) 1650-1700:

Hercules draagt de hemelglobe (ca 1530-1535):

Geocentrisch model van de kosmos in: Lambertus van Sint-Omaars, Liber Floridus (1090-1121):

Personificaties van de planeten Mars, Jupiter en Saturnus in: Al-Qazwini, Kosmografie (1602):

Sterrenbeeld Leeuw in: Abd al-Rahman al-Sufi, Boek over de beelden van de vaste sterren (1170):

Didactisch model van het Ptolemaëische wereldbeeld (aarde centraal), toegeschreven aan Richard Rowley (1700)

Hemelglobe uit de 11e eeuw toegeschreven aan Ibrahim Ibn Sai Al-Sahli Al-Wazzan:

Personificaties van de planeten in: Prentalbum met de geschiedenis van de wereld uit de bibliotheek van Jean de Poligny (1585):

Zodiakman in: Johannes de Ketham, Pasciculus medicine. De Zodiakman duidt op een algemeen verondersteld verband tussen de dierenriem en bepaalde lichaamsdelen. Hij werd in de geneeskunde gebruikt om het juiste tijdstip te bepalen voor operaties, medicijnen, aderlatingen en andere ingrepen.

Visboeck van Adriaen Coenen, een Scheveningse strandjutter, visser en vishandelaar (1580):

De grote komeet van 1680-1681 gezien boven Beverwijk op 22 december 1680 (Rochus van Veen):

Melencolia I: onder het teken van Saturnus (1514) Albrecht Dürer:

Horoscoop voor Keizer Maximiliaan I door Johannes Stabius & Hans Springinklee (31 mei 1512):

Zon, Mars, Aarde, Venus, Maan en Mercurius in: Christianus Prolianus, Astronomia (1478):

Hier en daar doken er zowaar kunstwerken van vrouwen op!

Schijngestalte van de maan – Maria Clara Eimmart (1693-1698):

Het Copernicaanse beeld van het universum in: Andreas Cellarius, Harmonia macrocosmica seu Atlas universalis et novus (1660):

Model met de zon in het midden:

And now for something completey different!

Alexi Gautier – L’Heure de la Soupe:

En als afsluiter draaide ik mij nog een kauwgombal uit deze kunstzinnige automaat. Een kauwgombal die ik zal koesteren als het kunstwerk dat het is! Gelukkig ben ik geen fan van kauwgom.

Het multiversum van Patrick van Caeckenbergh (2020 ):

En ik heb het mij niet beklaagd. De videokunst van Ericka Beckman was verrassend actueel. Serieus, deze dame had het in haar films van de vroege jaren tachtig al over de optimalisering van processen en gamification als manier om participatie te stimuleren. Over een vooruitziende blik gesproken. Aangezien videokunst zich niet goed leent tot het maken van stilstaande beelden kan ik jullie geen impressie geven van haar werk. Jullie zullen dit dus helemaal zelf moeten ontdekken in M.

Hét hoogtepunt van de avond was echter de tentoonstelling ‘HOUSE OF CARD’ van de Duitse kunstenaar Thomas Demand. Een waar visueel feest. Zeer onder de indruk van de foto’s van zijn levensgrote maquettes die zo realistisch zijn, dat je op het eerste gezicht denkt dat je naar een foto van de originele constructie kijkt. Ook erg onder de indruk van zijn foto’s van het betoverende werk van modeontwerper Azzedine Alaïa. Alleen jammer dat het levensechte model van de Japanse karaokebar “Black Label’ door de coronacrisis niet effectief in gebruik genomen kon worden. In normale omstandigheden zou ik graag de remmen losgegooid hebben op een ABBA-lied!

Zeer fijn trouwens om te mogen meesurfen op het enthousiasme van de gids die ons rondleidde. Ze zei zelf dat het veel te lang geleden was. Laat ons duimen dat dat vaccin er snel komt, want iedereen snakt naar een streepje normaliteit.

Daarna liepen we op ons gemak door de tentoonstelling over de Arenbergs. Het loonde echt de moeite om de tentoonstelling een tweede keer te bezoeken. Zo ontdekte ik allerlei details die mij de eerste keer helemaal ontgaan waren. Beste ontdekking van de dag: de gevallen ruiter. Hilarisch dat ik dat detail de eerste keer toen ik het schilderij zag helemaal gemist heb. Ook zeer boeiend: de uitleg van curator Anne Verbrugge die ons meer uitleg gaf over de tentoongestelde historische kostuums uit de verkleedkoffer van de Arenbergs.

Na ‘Macht en Schoonheid’ was ons kunstverzadigingspunt bereikt. We sloten de avond af met een lekkere chocolademelk bij Chapter Four, een fijne ontdekking in het culinaire Leuvense landschap! (Ik hoef jullie niet te zeggen welke chocomelk de mijne was, zeker?)