Na onze inwendige mens verwend te hebben, wandelden we samen naar het stadhuis van Leuven om de laatste dag van de tentoonstelling Bouts and beyond mee te pikken. Uiteraard liepen we ook even binnen in de prachtig gerestaureerde salons, al hoorde deze strikt genomen niet bij de route van de tentoonstelling.

We leerden over de bijzondere band die Dieric Bouts had met het Leuvense stadhuis en bewonderden de authentieke archiefstukken die het verhaal van Bouts vertelden. Hét hoogtepunt van het bezoek was de kopie van de gerechtigheidstaferelen. De twee originele panelen zijn te bewonderen in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België. In 1468 kreeg Dieric Bouts de opdracht om gerechtigheidstaferelen te schilderen voor het pas voltooide stadhuis. Als onderwerp koos hij, op aangeven van theoloog Jan van Haeght, voor de legendarische Gerechtigheid van Keizer Otto III. Het kunstwerk zou oorspronkelijk uit vier panelen bestaan, maar door zijn vroegtijdige dood kon Bouts enkel het eerste paneel afmaken, het tweede paneel werd door zijn atelier voltooid na zijn dood. De beschilderde panelen werden door middel van een lichtprojectie en bijhorende uitleg tot leven gewerkt. Echt bijzonder indrukwekkend.

Wisten jullie trouwens dat in het stadhuis een portret van Dieric Bouts hangt? Allez, althans een schilderij dat vele honderden jaren na zijn dood geschilderd heeft en een afbeelding toont van iemand waarvan men vermoedt dat dit Bouts zou kunnen zijn. En natuurlijk kreeg hij ook een beeld in één van de nissen van het stadhuis, gebaseerd op datzelfde portret.

Omdat we toch vlakbij waren, liepen we even binnen in de Sint-Pieterskerk. Ook zonder ‘Het Laatste avondmaal’ en ‘Het martelaarschap van de heilige Erasmus’ van Bouts de moeite van een bezoek waard.

En natuurlijk sloten we de namiddag af met een bezoek aan de Dieric Bouts tentoonstelling in M. Eindigen met een hoogtepunt!

Van al dat kunst kijken, krijgt een mens honger! Voor de gelegenheid hadden mijn vriend en ik lekkere aperitiefhapjes van de markt voorzien en als hoofdgerecht serveerden we quiches van Guykes Quiches! Heerlijk! En natuurlijk sloten we de maaltijd in stijl af met een lekker glaasje limoncello!

Ooit hoop ik zelf opnieuw de tijd te vinden om creatief aan de slag te gaan, maar met de verplichtingen die mijn huidige job met zich meebrengt, zal dat voor de iets verdere toekomst zijn.

Ook de tentoonstelling DOKA zelf wekte gemengde gevoelens bij mij op. De selectie van de werken uit de collectie vond ik zeker intrigerend en er zaten echt een paar pareltjes tussen. Maar de truc met de afwisseling tussen het rode licht en de gewone museumbelichting vond ik eerlijk gezegd een beetje té ‘in your face’. Ik had niet het gevoel dat de rode versie van de kunstwerken een grote meerwaarde betekende voor de beleving van de toeschouwer. Integendeel, er gaat gewoon veel verloren als je een werk in zo’n onnatuurlijk licht bekijkt.

Gelukkig was de Dieric Bouts tentoonstelling waar we nog even langs liepen vlak voor sluitingstijd wel fantastisch. Blij met dit kleine voorsmaakje. Ik kom begin 2024 nog eens terug om de tentoonstelling op het gemak te bekijken.

Mijn vriendin en ik sloten de avond af met een drankje bij Studio 31. Al had ik eigenlijk de cava terug moeten sturen, wegens afkomstig van een fles die duidelijk al te lang had open gestaan. Enfin, volgende keer een andere drankgelegenheid opzoeken.

De tentoonstelling gaat dieper in op de vraag wie bepaalt wat kennis is, welke kennis voor wie beschikbaar is en wat wordt gecensureerd? Wat was en is de prijs van kennis, vroeger en nu? Wat betekende het ontstaan van de boekdrukkunst of de introductie van digitale middelen zoals het internet en sociale media? Heel boeiende en brandend actuele onderwerpen alleszins. Al denk ik wel dat deze tentoonstelling geen spek voor ieders bek is. Je moet je tijd nemen om de bijhorende info grondig te lezen om goed het verhaal te kunnen volgen. Of rondgeleid worden door de curator zelf, natuurlijk, dat helpt ook.

Mogelijk stelt deze afbeelding Dieric Bouts voor, maar zeker is dat niet:

De afbeelding links toont een groep laatmiddeleeuwse studenten die naar een uiteenzetting van hun prof luisteren:

Doedels zijn van alle tijden:

Eramus gecensureerd?

Voorbeelden van censuur in oude boekwerken:

Deze censor nam zijn werk niet al te serieus:

Yep, jullie zien het goed, in 1964 (!) moesten studenten toestemming vragen aan de rector om Marx en Engels te mogen lezen, omdat deze boeken op de Index van verboden boeken stonden.

Overblijfsel van de brand die lelijk huis hield in de Leuvense universiteitsbibliotheek:

Boeken hingen in de late middeleeuwen letterlijk aan de ketting. In die tijd waren boeken uiteraard heel kostbaar en men wilde het risico op diefstal zoveel mogelijk beperken:

Notities in de marges van studieboeken:

Een afbeelding van een neushoorn gemaakt door Albrecht Dürer, waarvan men jarenlang dacht dat dit een exacte weergave van het beest in kwestie was:

Skelet van een kalf geboren met twee hoofden:

Afbeeldingen van zogezegd echte dieren (let op de eenhoorn):

Afbeelden van de heilige stad Jerusalem:

Spotprent over de gehate hertog van Alva:

Vreemde mensdieren waarvan men geloofde dat deze echt bestonden:

Dit kalf is wellicht geen mythe, maar een dier dat helaas afschuwelijk vervormd ter wereld kwam:

Gespot: zeemonster:

De waarneming van een komeet: